رایة الهدی

به گزارش مشرق، سخنرانی "سید حسن نصرالله" دبیر کل حزب الله لبنان درباره آخرین تحولات منطقه آغاز شد.

وی در ابتدای این سخنرانی گفت که دو روز پیش زمانی که دیدم العربیه از آغاز حملات به یمن خبر داد و پس از آن بود که یک ساعت پس از آن مشاهده کردم که "سعد الحریری" به اتخاذ موضع پرداخت و از حملات عربستان حمایت و گروه‌ها در یمن را محکوم کرد.

دبیر کل حزب الله لبنان گفت که چند روز پیش خود را برای سخنرانی درباره چندین موضوع آماده می کردم اما آن چیزی که در منطقه درباره جنگ علیه یمن روی داد باعث می شود تا بر سخنرانی‌ام تاثیر بگذارد همانطور که بر موضوعات مهم سیاسی در جهان تاثیر گذاشته است.

سید حسن نصرالله گفت که درباره موضوعات داخلی تنها درباره دو موضوع صحبت می‌کنم وپس از آن به تحولات در منطقه خواهم پرداخت.

وی گفت: هر انسانی در تعیین مواضع خود درباره تحولات در هر منطقه‌ای آزاد است و ما در لبنان با تاخیر در حال موضع گیری درباره اوضاع یمن هستیم.

سید حسن نصرالله گفت: اخبار را پیگری می‌کردم و دیدم که حریری درباره مداخله ایران صحبت کرد و در لبنان تمامی گروه‌ها موضع خود را[در قبال یمن] اتخاذ کردند و ما نیز این حق را داریم که موضع متفاوت خود را اعلام کنیم همانطور که به رای دیگران احترام می گذارم این حق را داریم که با ادبیات مناسب دیدگاه خود را اعلام کنیم.

وی در ادامه سخنرانی خود ابراز امیدواری کرد که تقسیم بندی‌های جدید حول تحولات اخیر در منطقه به تشنج در لبنان منتهی نشود یا تاثیری بر دولت نداشته باشد.

وی افزود:درباره اوضاع داخلی از ابتدا گفت‌وگو را که در راستای منافع ملی بوده انتخاب کردیم که طی آن حزب‌الله و المستقبل با یکدیگر گفت‌وگو کرده و انتظارها منطقی و واقعی بوده که طی آن خواستار کاهش تنش‌ها و جلوگیری از سقوط کشور بودیم.

دبیر کل حزب الله لبنان اضافه کرد: از همان ابتدای مذاکرات، برخی گروه‌های سیاسی در لبنان و برخی شخصیت‌ها در داخل المستقبل بودند که در راستای تخریب گفت‌وگوها کار می کردند و همچنان نیز در همین راستا فعالیت می کنند.

وی تاکید کرد که هیچ اهمیتی به سخنان در دادگاه بین المللی نمی‌دهیم و همچنان به گفت‌وگوها با المستقبل ادامه می‌دهیم و تمامی این تحریک‌ها را تحمل کرده و از طرفداران مقاومت نیز می‌خواهیم که به این مسائل اهمیتی ندهند.

دبیرکل حزب الله لبنان افزود: همه می‌دانند که ما به روشنی سخن گفتیم و موضع قطعی خود را درباره این دادگاه و اصل و قوانین و نتایج آن اعلام کردیم و این موضوع در گذشته به پایان رسیده و در نتیجه حوادث این دادگاه (رفیق حریری) برای ما اهمیتی ندارد.

سید حسن نصرالله گفت: در خلال هفته های گذشته اتهامات جدیدی به ما مبنی بر به تعطیل کشاندن انتخابات ریاست جمهوری وارد شد. شکی نیست که برگزاری انتخابات امری ضروری است. ولی آنچه برای من مهم است این است که اخیرا به ایران و به ما اتهاماتی مبنی بر تعطیلی کشاندن انتخابات ریاست جمهوری زده شده است. من تاکید می‌کنم که ایران و ما در انتخابات ریاست جمهوری دخالت نمی‌کنیم. فرانسوی‌ها با ایرانی‌ها تماس گرفتند و آنها را به لبنانی‌ها ارجاع دادند. ایران مسئول به تعطیلی کشاندن انتخابات نیست. مسئول به تعطیلی کشاندن انتخابات ریاست جمهوری کشوری است که درباره نامزدی طبیعی که نماینده مسیحیان بزرگ است وتو می‌کند و این کشور عربستان و سعود الفیصل وزیر خارجه آن است. برآورد من این است که جریان المستقبل با این گزینه مشکلی ندارد ولی مشکل وتوی عربستان است.

نصرالله افزود: اما درباره اوضاع منطقه باید بگویم چه چیزی رخ داده تا موجب شده طوفان قاطع نظام عربستان و هم پیمانانش بوزد و ما این شجاعت و شهامت را نزد کشورهای عربی ببینیم؟ اما درد آور این است که ما طی دهه‌ها، در فلسطین  و ملت‌های منطقه ندیدیم که طوفان و نسیمی برای مبارزه با اسرائیل بورزد.

وی گفت: ملت فلسطین از سالها پیش فریاد می‌زنند و ملت لبنان در سال 1982 میلادی فریاد زدند و بعد از آن دیگر به شما نیازی ندارند. اما مردم مسلمان و اهل تسنن فلسطین همچنان شمار را می‌خوانند و رهبران عربی را صدا می‌زدند که هیچ حرکتی از خود نشان ندادند. پس این شجاعت و این اراده از کجا آمده است. این امر نیازمند درنگ و تفکر است.

نصرالله افزود: همه آنچه طی سالهای گذشته در منطقه ما رخ داده است نیاز به دخالت‌های عربستان نداشته، پس امروز چه رخ داده است؟ اگر هدف نجات مردم یمن است چرا مردم یمن را ترک کردید.

دبیرکل حزب الله لبنان گفت: اگر به زعم شما هدفتان برگرداندن دولت مشروع به نمایندگی عبدربه منصور هادی است، چرا تلاش نکردید که سرزمین فلسطین را بازگردانید.

دبیر کل حزب الله لبنان اضافه کرد: شما می‌گویید که اوضاع جدید در یمن امنیت ملی شما را تهدید می‌کند. آیا خطر اسرائیل را که دارای یکی از قدرتمندترین ارتش‌های جهان است را حس نکردید؟ این بدان معناست که اسرائیل از نظر اینها دشمن یا تهدیدی به شمار نمی‌آید که نیازمند همت یا طوفانی از این نوع باشد.

وی افزود: عربستان با انقلابی که به سرنگونی مبارک منتهی شد مخالف بود و این موضعی علنی بود اما هرگز اقدام به تشکیل ائتلافی بین المللی برای جنگ و حمایت از رئیس جمهور مشروع نکرد اما چرا این اقدام را در یمن انجام داد؟ این بهانه و دروغ است و این شیوه بازگرداندن رئیس جمهور در هیچ جای دنیا نیست.

دبیر کل حزب الله لبنان گفت: 3 دلیل برای جنگ علیه یمن اعلام شد که یکی از آنها این بوده که در آنجا رئیس جمهور قانونی وجود داشته اگر چه که وی استعفا داد و مدت ریاست جمهوری‌اش نیز به پایان رسید. فرض می‌کنیم که در آنجا رئیس جمهور مشروعی وجود داشته، اما آیا این دلیل کافی برای آغاز جنگ علیه یمن به شمار می‌آید؟ شما اینگونه اقدامی در گذشته انجام نداده‌اید. زمامی که ملت تونس علیه "زین العابدین علی" برخواست شما اقدام مشابهی انجام ندادید هر چند که همه موضع شما در قبال انقلاب تونس را می‌دانست و در مصر نیز همه موضع شما را می‌دانستند.

وی افزود: موضوع مساله رئیس جمهور قانونی نبوده بلکه موضوع از آن عمیقتر بوده است. بهانه دوم شما این بوده که گفتید شرایط جدید یمن امنیت عربستان و امنیت کشورهای حاشیه خلیج فارس را تهدید می‌کند. آیا هیچ دلیلی برای این موضوع برای آغاز جنگ و خونریزی داشتید؟ این انسانیت نیست و جزو دین خدا نیز به شمار نمی‌آید بلکه اینگونه اقدامات جزو اعتقادات جورج بوش بوده که مردم را بر اساس نیت‌هایشان مجازات می‌کرد. همه چالش‌ها داخلی یمن از جمله تروریسم، اقتصاد، توسعه و سیاست را می‌دانستند و این بدان معناست که ملت یمن کارهایی داشت که باید ده‌ها سال برای آنها تلاش می‌کرد پس ایا این ملت می تواند امنیت عربستان و کشورهای خلیج فارس را تهدید کند؟

دبیر کل حزب الله لبنان گفت: چیزی که می‌دانیم آن است که برادران انصارالله با عربستان و قطر و دیگر کشورهای خلیج فارس ارتباط داشتند و در شامگاه مرگ عبدالله، پادشاه سعودی، گروهی از انصارالله در عربستان حضور داشتند اما با مرگ پادشاه عربستان ارتباطات نیز قطع شد.

وی تاکید کرد: انصارالله هرگز اعلام جنگ نکرده و خواستار گفت‌وگو بودند اقدام به هیچگونه اقدام خصمانه‌ای که جنگ علیه آنها را توجیه کند، نکردند.

سید حسن نصرالله گفت: بهانه سوم برای حمله به یمن که مهمترین و متوهمانه‌تر بوده و در رسانه‌های کشورهای حوزه خلیج فارس نیز بسیار منتشر شده، آن بود که یمن تحت اشغال ایران در آمد و ایران در یمن مداخله می‌کند که این بزرگترین دروغی است که به انتشار آن پرداختند. دلیل وشاهدی که نشان دهد یمن به اشغال ایران در آمده چه بوده است؟ ارتش ایران در یمن کجاست و پایگاه‌های نظامی این کشور کجا قرار دارد؟ آیا موضوع به اشغال در آمده شدن یمن توسط ایران حقیقت دارد؟

سید حسن نصرالله گفت: مشکل ذاتی در عقل نظام سعودی و کسانی که با این کشور همراه هستند وجود دارد و آن این است که به وجود ملت‌ها و دغدغه‌ ملت‌ها اهمیتی نمی‌دهند به همین دلیل است که اگر روزی مخالفتی در جریان مقابل وجود داشته باشد، رویکرد مشابهی با آن چیزی که با رویدادهای مصر و تونس و لیبی اتخاذ کردند، خواهند داشت و این تفکر به نتایج و سیاست‌های شکست خورده و اشتباه منتهی می‌شود.

نصرالله افزود: سیاست‌های خارجی عربستان منطقه را به جایی رسانده است که درهای آن به سوی ایران گشوده شود. مشکل به شما و به شکست و به فهم شما بر می‌گردد نه به ایران.

وی افزود: در سال 1982 در لبنان هنگامی که اسرائیل لبنان و پایتخت آن یعنی بیروت را اشغال کرد همه کشورهای عربی لبنان را تنها گذاشتند به جز سوریه. این حق لبنانی‌ها بود که به دنبال کسانی بگردند که به آنها کمک کنند. سوریه و ایران آمدند و لبنانی‌ها را تنها نگذاشتند. به ندای کمک لبنانی‌ها لبیک گفتند و آنها را کمک کردند و تجربه و مهارت و سلاح را به آنها انتقال دادند. اما مقاومت در لبنان لبنانی بود. اما شما مردم لبنان را نمی‌شناسید و گفتید این مقاومت ایرانی است و بر اساس این داده‌های ذهنی خود رفتار می‌کنید بدون اینکه دلیلی نزد خود داشته باشید.

دبیرکل حزب الله لبنان گفت هنگامی که آمدیم و گفتیم که می‌خواهیم پیروزی در لبنان را به همه اعراب منتقل کنیم نپذیرفتید و گفتید که این پیروزی، ایرانی و مذهبی است. اما ایران لبنان را اشغال  و نظر خود را به این کشور تحمیل نکرده است.

نصرالله افزود: درباره فلسطین، اعراب و مشخصا عربستان و خلیج فارس باید بگویم که شما ملت فلسطین را برای اسرائیل تنها گذاشتید تا اسرائیل مردم این کشور را بکشد و آواره کند. اینکه آمریکا به دنبال راه حل سیاسی می‌گردد سرابی بیش نیست. شما پول و ثروت دارید پس چرا مردم فلسطین در فقر و بدبختی زندگی می‌کنند. حالا اگر شما نمی‌خواهید سلاح بفرستید، اشکالی ندارد. ما به افسران و سلاح  و نه طوفان قاطع شما نیاز نداریم. بخشی از ثروت‌های خود را که در اروپا خرج می‌کنید به ملت فلسطینی که آنها را در برابر رنج و سختی‌ها تنها گذاشتید اختصاص دهید. این ملت از ایران کمک خواست. علی‌رغم اینکه ایران به لطف شما سالهاست در تحریم به سر می‌برد آنچه توانست تقدیم مردم فلسطین کرد از موضع گیری سیاسی تا ارسال سلاح و پول.
 

دبیر کل حزب‌الله لبنان گفت: در عراق نیز، عربستان و همراهانش صدام حسین را را برای جنگ علیه ایران تشویق و کمک مالی کرد که در این جنگ ایران و عراق ویران شدند و پس از آن نیز جورج بوش را برای اشغال عراق تشویق کردید و بخشی از عملیات پشتیبانی را انجام دادیم اما زمانی که ملت عراق تسلیم نشد و از فرصت خلاص شدن از صدام حسین استفاده کرد گروه‌های القادعده و تکفیری را وارد این کشور کردید. من از عراقی ها می خواستم و همچنان می‌خواهم که حقیقت را برای تمامی ملت‌های جهان آشکار کنند که چه کسانی افراد انتحاری و خودروهای بمبگذاری شده را به عراق ارسال می کرد. این افراد سازمان‌های اطلاعاتی عربستان بودند که این جنایت را علیه ملت عراق مرتکب شدند و آخرین جنایت شما داعش بوده که طی آن بتوانید نظام اسد و دولت مالکی را سرنگون کنید.

وی تاکید کرد: بندر بن سلطان همان کسی است که داعش را تشکیل داد و به تامین مالی آن پرداخت و پس از آن داعش از سیطره شما خارج شد و هم اکنون شما را ترسانده است.

سید حسن نصرالله اضافه کرد: زمانی که عراق با جنگ از سوی سازمان‌های تروریستی مواجه شد اولین کشوری که به کمک ملت عراق شتافت که بود؟ ایران این اقدام را انجام داد. امروز شاهد اتهام کشورهای عربی هستیم که ایران بر عراق سیطره یافته است. این سیطره همه‌اش به دلیل شماست چون شما تنبل و بی حال و شکست خورده هستید و به مسئولیت‌های خود در قبال ملت عراق عمل نکردید.

وی افزود: زمانی که با تمام وحشی‌های کره زمین به سوی سرنگون کردن سوریه حرکت کردید تا این کشور را تحت تبعیت خود در آوردید و عربستان و قطر و ترکیه اقدامات زیادی در راستای تابع کردن بشار اسد انجام دادند اما سوریه خواست تا همچنان مستقل باقی بماند و نقش منطقه‌ای خود را ایفا کند. شما ملت سوریه را کشتید و این کشور را نابود کردید و امروز همه در سوریه خواستار راه حل سیاسی هستند اما چه کسی مانع از حصول این راه حل می شود؟ چه کسی است که آتش را در سوریه می افروزاند؟ این عربستان و همپیمانانش است که این اقدامات را انجام می‌دهند چون هدفشان سرنگونی سوریه است و طبیعی است که به نقش ایران در سوریه احترام گذاشته شود چون در راستای کمک به ملت سوریه حرکت کرد. این در حالی است که سعود الفیصل [وزیر خارجه عربستان] می گوید که سوریه از سوی ایران یا حزب الله به اشغال در آمده است. این دروغ و تزویر و کذب است.

سید حسن نصرالله اضافه کرد: ایران هیچ دستوری به ما نمی‌دهد و از ما هیچ چیزی را در امور داخلی و منطقه‌ای نمی‌خواهد و ما فرماندهی مستقلی داریم.

وی افزود: ایران امپراطوری نیست بلکه کشوری اسلامی است به همین دلیل است که تعجب می‌کنید که چگونه ایران به لبنان و سوریه و عراق و یمن بدون هیچ چشم‌داشتی کمک می‌کند.

سید حسن نصرالله اضافه کرد: گروهی از رهبری حماس در ریاض حضور داشتند. زمانی که سعود الفیصل از آنها خواست که ارتباط با ایران را قطع کنند، آنها گفتند که ایران به ما آموزش و سلاح داده و از ما حمایت می‌کند زمانی که عربستان از ما حمایت کرد و به ما سلاح داد روابط با ایران را قطع می‌کنیم.

وی افزود: اما در یمن، شما در یمن چه اقدامی انجام دادید؟ عربستان ده‌ها سال است که بر یمن سیطره دارد و در امور یمن مداخله می‌کند آیا پولی برای تغییر مذاهب قبائل صرف کرد؟ رفاه و استقرار یمن کجاست؟ با پیوستن یمن به شورای همکاری خلیج فارس مخالفت کردید و با تکبر و اهانت با این ملت برخورد کردید. آیا از 6 جنگ علیه حوثی‌ها که در صعده محاصره بودند حمایت نکردید تا آنها را متفرق کرده و شکست دهید؟ پس از آنکه حوثی‌ها جایگاهی پیدا کردند نزد شما آمدند و خواستار گفت‌وگو شدند اما شما جز سرزنش آنها و حمایت از گروه‌های تکفیری چه اقدامی انجام دادید؟

دبیر کل حزب‌الله لبنان اضافه کرد: انصارالله تا چند سال پیش هیچ ارتباطی با ایران نداشت بلکه با کشورهای عربی از جمله قطر در ارتباط بوده است. ایران در کنار اینها ایستاد اما در یمن و در تصمیماتش مداخله نکرد و امروز نیز خود یمنی‌ها هستند که نحوه برخورد با این جنگ را مشخص می‌کنند وحتی امروزه نیز ایران در یمن مداخله نمی‌کند شما هستید که تمام ملت یمن را به دامن ایران هدایت می‌کنید. بازگرداندن یمن بوسیله جنگ نخواهد بود بلکه از طریق گفت‌وگو و رفتار عاقلانه با یمنی‌ها است.

دبیر کل حزب الله لبنان اضافه کرد: دلیل واقعی برای این جنگ آن است که عربستان در یمن شکست خود و احساس کرد که یمن حق حاکمیت واقعی خود را پیدا کرده و در برابر کسی سر تعظیم فرود نمی آورد و هدف از این جنگ بازگرداندن سیطره و سلطه بر یمن است و در این راستا در حال کشتار سربازان و نظامیان ارتش یمن و دیگر ارتش‌ها هستند.

سید حسن نصرالله گفت: خواستار توقف هم اکنون این جنگ بوده و بازگشت به راه‌حل‌های سیاسی هستیم که این اقدامی امکان پذیر است و از ملت‌هایی که دولت‌هایشان در این جنگ مشارکت داشته می‌خواهیم که به وجدان ها و عقیده‌شان بازگردند.

دبیر کل حزب‌الله لبنان گفت: از حق ملت یمنی مظلوم شریف شجاح حکیم است که از خود دفاع کرده و مقاومت کند و ملت یمن این اقدام را انجام می‌دهد و پیروز خواهد شد چون این قاعده خدا و تاریخ است. آیا ارتش عربستان از ارتش آمریکا قدرتمندتر است؟ ارتش آمریکا در عراق کجاست؟

وی افزود: سران سعودی همچنان این فرصت را دارند که با یمنی‌ها تعامل کنند و از خوار کردن خود پرهیز کنند و نباید از برخی از حملات هوایی خوشحال شوند. همه دانشکده‌های نظامی می‌دانند که حملات هوایی پیروزی را به همراه نخواهد آورد. نیروی زمینی عربستان کجاست؟ عربستان نمی‌خواهد که وارد جنگ زمینی شود بلکه می‌خواهد پاکستانی‌ها و مصری‌ها و اردنی‌ها را وارد جنگ زمینی کند و این مسئولیت ملت‌ها است چون شکست نظام آل سعودی قطعی است.

سید حسن نصرالله در پایان گفت: ملت یمن در دفاع از ناموس و سرزمین خود مبارزه خواهد کرد اما فرصت برای راه حل سیاسی همچنان باقی است و کشورهای عربی به جای آنکه در کشتار ملت یمن مشارکت کند در طرح عربی یا اسلامی مشارکت کند چون شکست و خواری سرانجام اشغالگران است.

 هر ساله ایام فاطمیه(س)، یادآور سالروز رحلت مرجعی فاطمی است که آثار و برکات فراوان دوران مرجعیت او برای حوزه قم و نظام اسلامی برجای مانده است. فقید سعید، زنده یاد آیت الله العظمی محمد فاضل لنکرانی که خویش از عشاق ساحت فاطمی بود، در سالروز شهادت بانوی دو عالم روی از جهان برگرفت و پس از تشییعی کم نظیر، در جوار حرم حضرت معصومه(س)، رخ در نقاب خاک کشید.

در گفت و شنود پیش روی، فرزند برومندش آیت الله حاج شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی، به بازگویی ابعادی از منش علمی و مبارزاتی آن عالم بزرگ پرداخته است که شما را به مطالعه آن دعوت می‌کنیم.

• در ابتدا به پیشینه خانوادگی حضرت آیت‌الله‌العظمی فاضل لنکرانی اشاره بفرمائید؟ ایشان به چه خاندانی و چه خطه‌ای منتسب بودند؟

والد بزرگوار ما در سال 1310 در قم و در یک خانواده‌ روحانی سرشناس و اصیل به دنیا آمدند. مادرشان از بیت آیت‌الله قمی، از مراجع بزرگ زمان بودند. پدرشان هم پس از روی کار آمدن کمونیست‌ها در روسیه، از آنجا به ایران هجرت کردند و سه سال در زنجان بودند. سپس به مشهد رفتند و در آنجا مشغول تحصیل شدند. پس از آمدن مرحوم آیت‌الله حائری به قم، ایشان هم به قم آمدند و در سلک شاگردان ایشان درآمدند. مرحوم جد ما هم‌مباحثه حضرت امام و از قدرت اجتهاد بسیار بالائی برخوردار بودند و پس از رحلت آیت‌الله حائری، در مرجعیت عامه مرحوم آیت الله‌العظمی بروجردی، نقش تعیین‌کننده‌ای داشتند.

• به هم‌مباحثه‌ای بودن و آشنائی جد بزرگوارتان با حضرت امام اشاره کردید. در این باب به خاطره‌ای هم اشاره بفرمائید؟

بله، مرحوم والد می‌فرمودند: یک روز حضرت امام به منزل جد ما تشریف می‌آورند و می‌فرمایند: «ما آقای بروجردی را به قم آوردیم، ولی کسی که می‌تواند ایشان را حفظ کند، شما هستید.» لذا جد ما به شکل بسیار جدی وارد عرصه تثبیت مرجعیت آیت‌الله بروجردی می‌شوند.

عرض می‌کردم که مرحوم والد در چنین خاندانی پا به عرصه وجود گذاشتند و لذا بدیهی است که مسیر پدرشان را طی کردند. ایشان دوره ابتدائی را که گذراندند، وارد حوزه علمیه قم شدند. دوره سطح را در ظرف شش سال گذراندند و در 19 سالگی در درس خارج آیت‌الله بروجردی شرکت کردند.

• اساتید دیگر ایشان چه کسانی بودند؟

ایشان مدت نُه سال از درس فقه و اصول آیت‌الله العظمی بروجردی و مدت یازده سال هم از محضرحضرت امام بهره‌مند شدند. در فلسفه و تفسیر هم از محضر علامه طباطبائی استفاده کردند. در سن 24 سالگی درس‌های آیت‌الله بروجردی را با عنوان «نهایه التقریر» چاپ کردند. آیت‌الله بروجردی عنایت خاصی به مرحوم والد داشتند و بسیار از این کتاب اظهار رضایت کردند. این کتاب بسیار معتبر و محل مراجعه بسیاری از بزرگان درس خارج در قم و نجف بوده و هست. بسیاری از علمای نجف به این کتاب عنایت خاصی داشتند. مرحوم آقا میرزا محمدعلی بروجردی از بزرگان نجف نامه‌ای به آیت‌الله بروجردی نوشتند که باید به نویسنده این کتاب جایزه داد.

• تدریس را از چه زمانی شروع کردند؟

از دوره تحصیل. ابتدا لمعه را تدریس می‌کردند و حدود 80 شاگرد داشتند. می‌فرمودند: سن اغلب شاگردان از من کمتر بود. ایشان شش دوره کفایه و دو دوره خارج اصول تدریس کردند. تا قبل از تبعید به یزد بیش از سی سال بود که تدریس می‌کردند.

• دروس حضرت امام را هم تقریر کردند؟

بله و جالب اینجاست که امام به یکی از شاگردانشان فرموده بودند آنچه آقای فاضل از درس‌های من نوشته، از نوشته‌های خود من، بهتر و محکم‌تر است.

• این تقریرها چاپ هم شدند؟

بله، درس‌های اصول امام در دو جلد و با عنوان «معتمد الاصول» چاپ شدند. یک جلد از بحث‌های «الطهاره» را که مرحوم والد تقریر کرده بودند، چاپ شد، لذا می‌توان گفت ایشان واقعاً بر آرا و نظرات فقهی آیت‌الله بروجردی وحضرت امام تسلط کامل داشتند. چنین جامعیتی در حوزه علمیه ما نادر است.

• به دیگر ویژگی‌های فقهی ایشان هم اشاره بفرمائید، ایشان علاوه بر اعتماد و استحضار به روش‌های علمی اساتید، چه ویژگی‌های دیگری نیز داشتند؟

یکی دیگر از ویژگی‌های فقهی ایشان این بود که از همان ابتدا ضمن دنبال کردن روش فقهی آیت‌الله بروجردی و امام، از مبانی اصولی و فقهی بزرگان نجف به‌خصوص آیت‌الله العظمی خوئی غافل نبودند و کاملاً بر آرای ایشان تسلط داشتند و در کتاب «مدخل التفسیر» برخی از آرای ایشان را بررسی کرده‌اند. بنابراین می‌توان گفت که شخصیت علمی ایشان مرهون آیت‌الله بروجردی،حضرت امام، آیت‌الله خوئی و علامه طباطبائی بود. در هر حال عمده فعالیت و آثار ایشان در زمینه فقه و اصول است و کمتر کسی در این حجم و سطح در این زمینه کار کرده است.

• یکی از آثار برجسته ایشان در این زمینه، شرح تحریرالوسیله حضرت امام است، لطفا درباره چگونگی نگارش این اثر شاخص، توضیحاتی بفرمایید؟

همین طور است. ایشان سی جلد شرح تحریرالوسیله در باب فقه نوشتند که از اجتهاد و تقلید آغاز می‌شود و در هر بحثی تمام مبانی مطرح زمانه آمده است. متأسفانه بخش کمی از آن بدون شرح باقی مانده است. ایشان همیشه می‌فرمودند: «من میلی به ماندن در این دنیا ندارم، فقط خدا توفیق و عمر بدهد که بتوانم این شرح را تکمیل کنم.» ایشان دچار بیماری‌های متعددی بودند، ولی به‌محض اینکه حالشان کمی بهتر می‌شد، شروع به کار می‌کردند. در اواخر عمر شریفشان به من فرمودند: «من دیگر قدرت نوشتن ندارم و از تو می‌خواهم این کتب را تکمیل کنی!» آیت‌الله سید کاظم حائری که خود از شاگردان آیت‌الله خوئی، آیت‌الله شاهرودی و شهید صدر هستند، می‌فرمودند: «کتاب «الحج» پدر شما بهترین کتابی است که در باره مباحث حج نوشته شده است.» همچنین حضرت آیت الله وحید می‌فرمودند: «یکی از شانس‌های بزرگ آقای خمینی این است که پدر شما شرح کتاب ایشان را نوشته‌اند».

• نظر امام در مورد شرح تحریرالوسیله چه بود؟ در این باره خاطره ای هم دارید؟

مرحوم والد می‌فرمودند پس از اینکه امام به قم آمدند، کارهای بیت بین افراد مختلف تقسیم شد و مسائل فقهی و استفتائات را به عهده من گذاشتند. من نزد امام رفتم و گفتم که: مشغول نوشتن شرحی بر کتاب تحریرالوسیله شما هستم، اگر بنا باشد به دفتر بیایم و به کار پاسخ‌گوئی به استفتائات بپردازم، از آن کار باز می‌مانم، به هر حال تصمیم را به عهده شما می‌گذارم! امام فرمودند: برای پاسخ به استفتائات، دیگران هم هستند. شما به همان کار شرح بپردازید. مرحوم سید احمد آقا می‌فرمودند: ما هر وقت اسم آقای فاضل را در فهرست واگذاری مسئولیت‌ها می نوشتیم، امام می‌فرمودند: ایشان باید در حوزه بماند.

• به سابقه آشنائی ایشان با شهید حاج آقا مصطفی خمینی هم اشاره‌ای داشته باشید، سابقه این دوستی به چه دوره ای باز می گردد؟

مرحوم والد و حاج آقا مصطفی از جوانی با هم دوست و بعدها هم هم‌مباحثه بودند. حاج آقا مصطفی هر گاه در نجف با بزرگان مباحثه داشت، می‌گفت: ما در قم با آقای فاضل هم‌مباحثه بودیم و ایشان بسیار قوی‌تر از ما بود.

• آیت‌الله فاضل لنکرانی حساسیت خاصی درباره برخی نو آوری‌های بی ملاک فقهی و نیز فتاوای سست مبنا داشتند. از این جنبه از شخصیت علمی ایشان خاطره‌ای دارید؟

مرحوم والد نسبت به فتاوای بی‌مبنا و بی‌توجیه فوق‌العاده نگران بودند. یادم هست فردی درباره مسائل زنان مطالبی را بیان کرده بود که به‌شدت مرحوم والد را نگران کرد و ایشان پس از ملاقات با جمعی از بزرگان پیغام تندی برای او فرستادند. به ایشان عرض شد که: این آقا مروج شما در امر تقلید است و این برخورد ممکن است او را برگرداند. مرحوم والد فرمودند: «من مرجعیت را برای دفاع از دین می‌خواهم، نه بالعکس، بنابراین نمی‌توانم با چنین آرائی همراهی کنم، وظیفه من صراحت و روشنگری در باب احکام است.»

• از دیدگاه شما، مهم‌ترین دغدغه ایشان در مقام یک مدرس و یک مرجع بزرگ تقلید چه بود؟

تدریس و تربیت طلاب فاضل. ایشان با دقت فراوان به اشکالاتی که طلاب مطرح می‌کردند توجه داشتند. غیر از این، فضلا هم به بیت می‌آمدند و مباحثی مطرح می‌شد. خود من بیست سال از محضر ایشان استفاده کردم. همواره توصیه می‌کردند در امر تدریس بسیار دقیق باشید و پیوسته به دنبال شاگردپروری بودند. در امر تدریس بسیار اهتمام داشتند. مهم‌تر اینکه ایشان تنها صاحب‌نظر نبودند، بلکه صاحب مکتب بودند. صاحب مکتب یعنی عالمی که بتواند با نظریات خود یک خلاء تحقیقی را پر کند.

• ویژگی‌های بارز اخلاقی ایشان از نظر جنابعالی کدامند؟

مهم‌ترین ویژگی اخلاقی ایشان اخلاص بود. ایشان همواره در پی ادای تکلیف بودند و هیچ گاه به دنبال مرجعیت نبودند، هر چند تعداد مقلدین ایشان حتی در روسیه و کشورهای عربی کم‌نظیر بود. با اینکه همواره در حال تحقیق و تدریس بودند، اگر کسی به مراتب علمی ایشان اشاره می‌کرد در کمال تواضع می‌فرمودند: چیز قابل ذکری نیست. ساده‌زیستن ایشان نیز از نکات برجسته شخصیت‌شان است. همواره به زندگی طلاب و مستضعفین توجه داشتند و سعی می‌کردند در سطح متوسط به پائین جامعه زندگی کنند. منزل ایشان بسیار ساده بود که جد مادری ما برای مادرمان تهیه کرده بود و مرحوم والد هرگز در پی تبدیل آن به منزل بزرگ‌تر و راحت‌تری نبودند.

دیگر از ویژگی‌های‌شان جنبه ولائی بودن ایشان است. ایشان در مسئله ولایت‌فقیه دقیقاً مثل امام فوق‌العاده راسخ بودند. بیش از 60 سال همواره در ایام فاطمیه و روزهای جمعه در منزل ما مراسم روضه‌خوانی دائر بود. در پنج سال آخر عمر به مناسبت شهادت حضرت فاطمه «س» پیام‌های بسیار مهمی صادر کردند. همواره می‌فرمودند: من درس و بحث زیاد داشته‌ام، ولی امیدم در قیامت به فریادهائی است که در این چند سال در دفاع از حقانیت فاطمه زهرا«س» زده‌ام.

• در بحث تبلیغ معارف و احکام دینی در نقاط دور افتاده کشور نیز ایشان اهتمام فراوانی داشتند. از این گونه فعالیت‌ها چه خاطره‌ای دارید؟

ایشان برای امور زیربنائی و اعتقادی اهمیت زیادی قائل بودند، به همین دلیل گروه‌هائی را پس از گذراندن دوره‌های آموزشی لازم به مناطق محروم اعزام می‌کردند تا با روشنگری و تبلیغ صحیح، مردم را از خطر وهابیت و افکار انحرافی حفظ کنند. همواره به طلاب تأکید می‌فرمودند: به نام من نروید و حق ندارید نام مرا بیاورید. شما می‌روید که احکام را بیان کنید، نه آرای مرا!اخلاص ایشان تا بدان پایه بود که به من می‌فرمودند: «ببین مرجعیت چه نزولی پیدا کرده. زمانی آیت‌الله بروجردی و امام بر مسند مرجعیت نشسته بودند، امروز من نشسته‌ام.» این سخن را در کمال تواضع و بسیار جدی و با ناراحتی می‌فرمودند، نه اینکه بخواهند شکسته‌نفسی کنند.

بسیار به امور دنیوی بی توجه بودند. رساله ایشان بیش از 150 بار و هر بار در تیراژ بالای ده هزار و بیست هزار چاپ شد، ولی ایشان هرگز از ما نپرسیدند رساله‌ام چند نوبت چاپ شده است؟ ایشان قبل از مرجعیت از عبای خاشیه استفاده می‌کردند، اما پس از آن بنده می‌رفتم و عبای ماشینی به قیمت کمتر از ده هزار تومان می‌خریدم. می‌فرمودند: طاقت ندارم طلبه‌ای که معطل نان شبش هست، مرا با عبای صدهزار تومانی ببیند. بسیار از مشکلات طلبه‌ها رنج می‌بردند.

• مبارزات سیاسی مرحوم آیت‌الله فاضل لنکرانی از فرازهای مهم زندگی ایشان و شایسته بررسی جامع و مفصلی است. اشاره‌ای هم به این بعد از زندگی ایشان داشته باشید؟

مرحوم والد از ابتدای نهضت امام با ایشان همراهی مطلق داشتند. همواره می‌فرمودند: «ولایت‌فقیه از ضروریات فقه است و نیاز به بحث و استدلال ندارد. من در تمام عمر لحظه‌ای به حقانیت راه امام تردید نکرده‌ام، بلکه هر روز اعتقادم به این راه بیشتر شده است». لذا در تمام اعلامیه‌های دوران مبارزات امضای ایشان هست. پس از پیروزی انقلاب و در دوران دفاع مقدس، بنده توفیق حضور در جبهه را داشتم. یک بار خود ایشان هم آمدند و در نقطه‌ای بسیار خطرناک حضور پیدا کردند. بر حضور طلبه‌ها در جبهه ها هم تأکید داشتند و بر پیکر شهدا نماز می‌خواندند.

• از نقش ایشان در مسائل سیاسی پس از رحلت حضرت امام چه خاطراتی دارید؟

تا امام زنده بودند، ایشان حضور پررنگی در مسائل کلان نظام داشتند و پس از ارتحال امام این حضور قوی‌تر هم شد. ایشان از جمله شخصیت‌های فوق‌العاده مؤثر در تحقق و تثبت رهبری مقام معظم رهبری بودند. مقام معظم رهبری یک بار به ایشان فرمودند: که اگر تأکید شما برای قبول این مسئولیت نبود، نمی‌پذیرفتم. برخی از بزرگان می‌گویند: که پس از خواندن نامه تأئید ایشان از مقام معظم رهبری، اطمینان خاطر بیشتری پیدا کردند. ایشان پس از ارتحال امام در حفظ مواضع محکم امام و انقلاب در حوزه و در جامعه نقش برجسته‌ای داشتند و در یک سخنرانی در مدرسه فیضیه فرمودند: کسانی تصور نکنند که با ارتحال امام صدای انقلاب در حوزه خاموش می‌شود، شاگردان امام با قدرت راه ایشان را ادامه می‌دهند.

انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی برای ایشان یک امر مهم و حیاتی بود. می‌فرمودند: مرجعیتی که به درد انقلاب نخورد، ارزش ندارد. معتقد بودند: جمهوری اسلامی در دنیای معاصر تنها نظامی است که شیعه متکی به اوست و اگر خدای ناکرده تزلزل پیدا کند، شیعه نمی‌تواند به حیات خود ادامه بدهد و حیات واقعی شیعه، منوط به دوام این نظام است.علاوه براین، ایشان معتقد بودند که: حوزه باید مستقل از جریانات سیاسی موجود و فوق آنها باشد و استقلال آن به هر قیمتی حفظ شود.

• این استقلال به چه معنا بود؟

می‌فرمودند: حوزه باید استوار و محکم از نظام و ولایت‌فقیه دفاع کند و در عین حال با دقت مسئولین را رصد و خطاها را گوشزد کند، بی آنکه هدفش از انتقاد، تضعیف نظام باشد. مرحوم والد با ارتزاق حوزه از وجوه دولتی مخالف بودند و می‌فرمودند: اگر حوزه از این وجوه استفاده کند، دچار مشکلات عدیده خواهد شد.

بیانیه‌های سیاسی ایشان، غالباً مقدم بر زمان بودند. در قضیه طالبان پیش از هر کسی اعلام کردند که طالبان فرزند نامشروع امریکاست و این بیانیه تحول عجیبی را در مجاهدین افغان ایجاد کرد. ایشان به تبع حضرت امام، صرف بخشی از سهم امام برای قضیه فلسطین را جایز می‌شمردند.این درحالی است که مرحوم والد هنگامی که از دنیا رفتند، حتی یک استکان هم برای ورثه باقی نگذاشتند، در حالی که در ماه تنها بیش از یک میلیارد و سیصد میلیون تومان به طلبه ها شهریه می‌دادند.

ارادت و عنایت خاصی به حضرت زهرا«س» داشتند و وفات و خاک‌سپاری ایشان هم در روز وفات آن بزرگوار اتفاق افتاد. از نکات برجسته زندگی ایشان تشکیل مرکز فقهی ائمه اطهار«ع» بود که در سال 1376 تأسیس شد و هدف از تشکیل آن فراهم آوردن امکانات بیشتر برای طلاب مستعدتر و ساعی‌تر و تلاش برای گسترش پژوهش در باب مسائل مستحدثه بود.

کتاب "آداب معاشرت در اسلام" تألیف محمدحسین الجلالی ترجمه و شرح کتابی با عنوان "الاربعین النبویه" است که توسط جواد بیات و محمد آذربایجانی به فارسی برگردانده شده و توسط انتشارات سازمان تبلیغات اسلامی به چاپ رسیده است.
از جمله سرفصل های اصلی این کتاب الکترونیک می توان به عناوین : روابط زناشوئی در اسلام؛ مسئولیت خانه داری در اسلام؛ حقوق همسرداری؛ سخن چینی و آثار شوم آن در جامعه؛ مواردی که غیبت جایز است؛ قسم و معنای آن؛ اقسام سوگند؛ نذر شرعی و احکام آن؛ ارزش امانتداری در اسلام؛ علاج و درمان حسد؛ استهزاء و مسئولیت آن از نظر اسلام؛ شرایط امر به معروف و نهی از منکر؛ بحثی پیرامون صبر و شکیبائی؛ بحثی پیرامون جزع و بی تابی؛ سپاسگزاری و کفران نعمتها؛ یاءس و امید در زندگی؛ بحثی پیرامون توبه و استغفار؛ توبه نصوح چیست ؟؛ وعده ها و وعیدهای خدا؛ قضای الهی و معنای آن؛ جبر و اختیار؛ قدر الهی و معنای آن؛ بخل از نظر اسلام؛ ارزش انفاق در اسلام؛ اسراف و زیاده روی از نظر اسلام؛ نفاق و دوروئی از نظر اسلام؛ ارزش راستگوئی در اسلام؛ دروغگوئی و آثار زشت آن؛ علاج و درمان غضب؛ تربیت و ادب اسلامی؛ مقام زن در اسلام؛ نقش فرزندان در سازندگی جامعه؛ مراحل تربیت فرزند:؛ نام گذاری کودک؛ معیار تربیت از نظر اسلام؛ جامعه اسلامی؛ حقوق بشر در اسلام؛ ارزش علم و آگاهی و کسب و تجارت اشاره کرد.

دانلود کتاب الکترونیک "آداب معاشرت در اسلام" 

حجت الاسلام والمسلمین علوی تهرانی، کارشناس رسانه ملی و استاد حوزه در جمع عزاداران شهادت مظلومانه حضرت زهرای بتول (س) گفت: به استناد روایت هایی از حضرت محمد (ص) که اهل سنت نیز نقل کرده اند ملاک غضب خداوند خشم و غضب حضرت زهرا (س) است لذا اگر می خواهیم خداوند کجا غضبناک می شود باید بدانیم حضرت فاطمه (س) از چه کسی یا چه کسانی غضبناک شده اند.

وی با بیان اینکه در منابع تاریخی اهل سنت مباحثی وجود دارد که اولا حضرت زهرا (س) نسبت به دستگاه خلافت و حرکت ثقیفه غضبناک شدند و ثانیا غضب حضرت تا آخرین روز حیاتشان ادامه داشت، خاطرنشان کرد: حضرت زهرا (س) به استناد 2 آیه قرآن کریم اهمیت غضب شان را تبیین نمودند و با اشاره به آیه 81 سوره طاها تصریح کردند برپاکنندگان ثقیفه خوار و ذلیل خواهند شد و کسانی که نسبت به آن گروه تمایل پیدا کردند و رهبری آنها را پذیرفتند نیز خوار و ذلیل می شوند.

این استاد حوزه ادامه داد: حضرت فاطمه (س) با اشاره به آیه 13 سوره ممتعنه که می فرماید ای کسانی که ایمان آورده اید حضرت قومی را که خداوند بر آنها غضب کرده است به رهبری و سرپرستی نپذیرید، اظهار داشت بنابراین خداوند دستور داده رهبری کسی که مورد خشم اوست نپذیرید و حضرت زهرا (س) نیز با استناد به این آیه به طرفداران ثقیفه هشدار دادند که اگر ملاکشان قرآن است باید از پذیرش زعامت و رهبری کسانی که ثقیفه را برپا کردند اجتناب ورزید.

حجت الاسلام والمسلمین علوی تهرانی افزود: ابن ابی الحدید عالم سنی آورده است نزد من ابی الحدید آنکه صحیح است اینکه فاطمه در حالی از دنیا رفت که خشمگین بر اهل ثقیفه بود و وصیت کرد آن دو نفر (اولی و دومی) بر روی نماز نخوانند. روایات متواتر برای من تصدیق می کند که فاطمه خودش وصیت کرد که شبانه دفن شود و اهل ثقیفه بر روی نماز نخوانند و از علی برای این امر عهد گرفت.

وی با بیان اینکه حضرت زهرا (س) بر اهالی ثقیفه خشمگین است و نتیجه این خشم، خواری و هلاکت برای آنهاست، تصریح کرد: این کلام بر اساس آیه ای است که می فرماید: اگر ایمان دارید رهبری کسانی را که ما بر آنان غضبناک هستیم نپذیرید.

این کارشناس رسانه ملی ادامه داد: برخی از اهل سنت می گویند بین حضرت زهرا و اهل ثقیفه مشکلی نبوده و اگر عداوتی بوده است کسانی بین آنها آشتی داده اند شاهد شما برای این سوال چه کسی است؟ این گروه از اهل سنت: در کتاب نهج البلاغه علی ابن ابیطالب طی خطبه ای کمال دفاع را از دومی داشته است حال این سوال مطرح است که مگر می شود یک نفر قاتل همسر آدم باشد و همسر انسان از او خشمگین باشد و شوهر از او دفاع کند بنابراین وقتی علی ابن ابیطالب از دومی دفاع کرده است یعنی دیگر خشمی از او ندارد.

وی با بیان اینکه اهل سنت می گویند ادعای ما برای این سخن خطبه 219 بر مبنای سایر نسخ، خطبه 256 می باشد، گفت: امیرالمومنین علی (ع) می فرماید: خدا آبادی شهرهای فلانی را حفظ کرد، کژی ها را راست کرد، دردها را درمان کرد و سنت پیغمبر (ص) را به پا داشت و خطبه ها را پشت سر گذاشت و در عین حال پاکدامن و بی عیب از دار دنیا رفت، خیر و خوبی حکومت را درک کرد، خداوند به او لطف کرد و شر حکومت از سر او برداشته شد.

حجت الاسلام والمسلمین علوی تهرانی تصریح کرد: امیرالمومنین علی (ع) در این خطبه از چه کسی تعریف کرده است حضرت در این خطبه اسم شخص مشخصی را نبرده اند بلکه تعبیر فلان را به کار برده اند و فقهای امامیه به اتفاق می گویند منظور از فلان قطعا اولی (و یا دومی) نبوده است بلکه بین سه نفر، سلمان فارسی یا جناب محمد بن ابی بکر و یا مالک اشتر احتمال وجود دارد.

وی در پایان گفت: بنابراین مشخص شد امیرالمومنین علی (ع) قاتلان حضرت صدیقه (س) نبخشید و مراد از تعبیر فلان در خطبه 219 (256) اولی و یا دومی نبوده اند.

منبع:شبستان

متن حدیث را از کتاب من لا يحضره الفقيه تقدیم می کند.

رَوَى أَبُو حَمْزَةَ الثُّمَالِيُّ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ علیه السلام أَنَّهُ قَالَ مَا نَوَى عَبْدٌ أَنْ يَقُومَ أَيَّةَ سَاعَةٍ نَوَى فَعَلِمَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى ذَلِكَ مِنْهُ إِلَّا وَكَّلَ بِهِ مَلَكَيْنِ يُحَرِّكَانِهِ تِلْكَ السَّاعَۀَ.

ابو حمزه ثمالى از امام باقر(ع) روايت كرده كه آن حضرت فرمودند: هيچ بنده‏اى نيست كه نيّت كرده و قصد داشته باشد در ساعتى كه مي خواهد از خواب بيدار شود و خداوند تبارك و تعالى بداند كه اين برخواستن فقط به خاطر رضاى او است، مگر اينكه دو فرشته را بر او گمارد تا در همان ساعت مورد نظر، او را تكان داده و از خواب بيدار كنند.

پی نوشت:
من لا يحضره الفقيه، ج‏1، ص: 479

نجات از شقاوت: تسبيح حضرت زهرا عليهاالسلام از آثار و بركات بسياري برخوردار است كه از جمله ي آنها نجات يافتن از شقاوت و بدبختي است.
هر انساني به تناسب بينش و نگرشي كه به جهان هستي وجود پرآشوب خود دارد به دنبال خوشبختي است، و به عبارتي ديگر يكي از مهمترين مسائلي كه همه ي انسانها را آگاه يا ناآگاه به خود مشغول داشته است به طوري كه كارهاي زندگي و برنامه هايشان را در جهت وصول به آن پي ريزي مي كنند، مسئله ي رسيدن به سعادت و گريزاني از شقاوت است. منتهي از آنجايي كه انسان اختيار دارد، راه خودش را بايد آزادانه انتخاب كند.
لذا انسان بعد از اينكه راه برايش نمايان شد، گاهي حسن انتخاب به خرج مي دهد و سبيل هدايت مي پيمايد، و گاهي سوء انتخاب به خرج داده و سبيل ضلالت و گمراهي پيش مي گيرد. و اين مسئله شقاوت و سوء عاقبت مسئله اي است كه همه ي آنان كه به خود آمده اند، از آن مي ترسند و آنها كه بصيرت ندارند و در خواب غفلت عمر مي گذرانند از آن نيز به غفلت به سر مي برند. لذا آن دسته كه داراي بصيرت هستند، به لحاظ خوف از شقاوت هميشه دست به دعا و ذكر بلند مي كنند و با تضرع و اصرار از خداي خويش طلب دوري از شقاوت و وصول به سعادت مي نمايند.
مداومت بر تسبيح فاطمه زهرا عليهاالسلام، موجب محفوظ ماندن از شقاوت و بدبختي است. از اين رو شايسته نيست كه از بركات و آثار آن غفلت نموده و در انجام آن كوتاهي و سستي نمائيم.
امام صادق عليه السلام در اين رابطه مي فرمايد:
«يا اباهارون، انا نأمر صبياننا بتسبيح فاطمة عليهاالسلام كما نأمرهم بالصلاة، فألزمه، فانه لم يلزمه عبد فشقي». (1)
اي اباهارون! ما بچه هاي خود را همانطور كه به نماز امر مي كنيم به تسبيح حضرت فاطمه عليهاالسلام نيز امر مي كنيم. تو نيز بر آن مداومت كن، زيرا هرگز به شقاوت نيفتاده است بنده اي كه بر آن مداومت نموده است.
و نيز از اين حديث شريف استفاده مي شود كه شايسته است والدين محترم، تسبيح حضرت زهرا عليهاالسلام را مانند نماز به فرزندانشان تعليم كنند، باشد كه مشمول اين حديث گردند.

دوري شيطان و خشنودي خدا
شيطان همواره دشمن ديرينه ي انسان بوده و هست و هيچگاه انسان از حيله ها و خواطر شيطاني او در امان نيست. شيطان بنا بنا بر آيات الهي، دشمن قسم خورده ي انسان است تا او را به هر طريق ممكن به گمراهي بكشاند. از اين رو آدمي هميشه در معرض تهاجم شيطان و وساوس شيطاني است.
بعضي انسانها در مقابل اين تهاجم شيطاني و خواطر نفساني هميشه در حال فرارند كه در اين صورت همواره مورد تعقيب شيطان و خواطرند، و هيچگاه خلاصي ندارند و اي بسا در آخر خسته شده و نفس زنان تسليم شوند، و عده اي اندك در تلاش اند كه با مداومت بر ذكر و فكر و عمل، چنان رفتار كنند كه شيطان و خواطر را از خود فراري دهند و شيطان را از خود دور كنند كه البته راهي است مشكل. كساني كه به اين مقام برسند داراي نفس مطمئنه خواهند شد كه ديگر دگرگوني در آن راه ندارد.
وقتي انسان توانست شيطان را از خود دور و طرد كند، و به طاعات عمل نمايد و در كارها و اذكار و عبادتهاي خود اخلاص ورزد، رضايت خدا نيز حاصل گردد، چون شيطان و وساوس او يكي از بزرگترين موانع كسب رضايت و خشنودي حقتعالي است. آري رضا و رضوان خداوند سبحان مطلوب سالكان و منتهاي آرزوي عارفان است.
يكي از راههايي كه مي تواند شيطان را از انسان دور كرده و موجبات رضاي الهي را فراهم آورد مداومت بر تسبيح حضرت فاطمه ي زهرا عليهاالسلام است.
امام باقر عليه السلام مي فرمايد:
«من سبح تسبيح فاطمة عليهاالسلام ثم استغفر، غفر له، و هي مائة باللسان، و الف في الميزان، و يطرد الشيطان، و يرضي الرحمان». (2)
هركس تسبيح حضرت فاطمه عليهاالسلام را بجا آورد و پس از آن استغفار كند، مورد مغفرت قرار مي گيرد، و آن تسبيح به زبان صداست، و در ميزان (اعمال) هزار (ثواب) دارد، و شيطان را دور كرده، و خداي رحمان را خشنود و راضي مي نمايد.
و به سند معتبر از امام صادق عليه السلام منقول است كه چون آدمي در جاي خواب خود مي خوابد، فرشته ي بزرگواري و شيطان متمردي به سوي او مي آيند، پس فرشته به او مي گويد:
روز خود را به خير ختم كن و شب را با خير افتتاح كن، و شيطان مي گويد: روز خود را با گناه ختم كن و شب را با گناه افتتاح كن. اگر اطاعت فرشته كرد و تسبيح حضرت زهرا عليهاالسلام را در وقت خواب خواند، فرشته آن شيطان را مي راند و از او دور مي كند، و او را تا هنگام بيداري محافظت مي كند، پس باز شيطان مي آيد و او را امر به گناه مي كند و ملك او را به خير امر مي كند. اگر از فرشته اطاعت كرد و تسبيح آن حضرت را گفت آن فرشته، شيطان را از او دور مي كند و حقتعالي عبادت تمام آن شب را در نامه ي عملش مي نويسد. (3)

شفاي كم شنوايي و درد جسماني
تسبيح حضرت فاطمه عليهاالسلام بنا بر شواهد روايي و تاريخي در بعضي موارد بر بيماريهاي جسمي نيز مؤثر بوده و باعث درمان بيماري گوش شده است.
يكي از ياران امام صادق عليه السلام نزد آن حضرت آمده و از كم شنوايي گوش خود نزد آن حضرت شكايت كرد، امام عليه السلام به او فرمود:
«عليك بتسبيح فاطمة عليهاالسلام». (4)
چه چيز مانع و جلوگير تو است و چرا غافلي از تسبيح حضرت فاطمه عليهاالسلام؟
آن مرد پرسيد: قربانت گردم، تسبيح فاطمه چيست و چگونه است؟ حضرت فرمود: سي و چهار مرتبه «اللَّه اكبر»، سي و سه مرتبه «الحمدلله» و سي و سه مرتبه «سبحان اللَّه» كه صد عدد مي شود. آن مرد گويد:
«فما فعلت ذلك الا يسرا حتي اذهب عني ما كنت اجده». (5)
و من اين كار را در اندك زماني انجام دادم و كم شنوايي ام برطرف شد.

برائت از دوزخ و نفاق
چنانچه گفته شد بنا بر روايت امام صادق عليه السلام، تسبيح حضرت زهرا عليهاالسلام از جمله ي ذكر كثيري است كه خداوند در قرآن كريم ياد فرموده:
«تسبيح فاطمة الزهراء عليهاالسلام من الذكر الكثير الذي قال اللَّه عز و جل: «و اذكروا اللَّه ذكرا كثيرا».
و از طرفي رسول گرامي اسلام فرموده است:
«من اكثر ذكر اللَّه عز و جل احبه اللَّه و من ذكر اللَّه كثيرا كتبت له براءتان: براءة من النار و براءة من النفاق». (6)
هركس ذكر خداي عزوجل را بسيار كند خداوند او را دوست دارد، و هر كه ذكر خدا را بسيار كند براي او دو برائت (منشور آزادي) نوشته شود: يكي برائت از آتش جهنم، و ديگري برائت از نفاق و دورويي.
لذا تسبيح صديقه ي طاهره اگر با شرائطش انجام پذيرد، موجب برائت از دوزخ و نفاق مي گردد.

غفران الهي
يكي ديگر از آثار تسبيح حضرت فاطمه عليهاالسلام، غفران الهي است. غفران ربوبي، همه ي ذنوب و آثار سوء تيرگيهاي آنها را از ميان مي برد، حجابها را برطرف كرده و نقائص وجودي انسان را كنار مي زند. اما متأسفانه كمتر كسي هست كه بداند غفران يعني چه و نياز به آنچه معنايي دارد، و چگونه مي شود غفران الهي همه ي مشكلها را حل، و فاصله ها را از ميان بردارد؟ در فرق بين عفو و غفران گفته شده كه: عفو الهي، ناديده گرفتن و به حساب نياوردن لغزشها و خطاها و نقيصه ها و عيبها، و محو آثار نامطلوب آنهاست.
و غفران الهي عبارت است از افاضات و رحمتهايي كه به دنبال ناديده گرفتن لغزشها و خطاها و نقيصه ها، متوجهانسان مي گردد و او را تكميل مي كند و نقايص و عيوب وجودي وي را برطرف مي نمايد. غفران بعد از عفو است. عفو ناديده گرفتن بديهاست و غفران، برطرف كردن آنها از وجود سالك و تبديل آنها به خوبيها و كمالات است.
عفو ربوبي، انسان را از سقوط و هلاكت نجات مي دهد و غفران الهي، به سالك پر و بال عطا مي كند و بالا مبرد. لذاست كه اگر عفو و گذشت ربوبي نباشد، رهروان طريق با شكست روبرو شده و كنار زده مي شوند، و اگر غفران ربوبي نباشد، آنها از حرت و پيشرفت بازمانده و متوقف مي گردند. امام صادق عليه السلام مي فرمايد:
«من سبح تسبيح فاطمة الزهراء عليهاالسلام قبل ان يثني رجليه من صلاة الفريضه، غفر اللَّه له». (7)
هركس تسبيح حضرت فاطمه ي زهرا عليهاالسلام را قبل از اينكه وضع خود را بعد از نمار واجب عوض كند، بجا آورد، خداي متعال او را مشمول مغفرت خود مي گرداند.
البته نبايد چنين پنداشت كه اين «تسبيح» به لحاظ اينكه ظاهري بسيار خلاصه دارد و انجام دادن آن بسيار آسان است، چگونه مي شود از چنين آثار و بركاتي برخوردار باشد؟! آري اين تسبيح به ظاهر بسيار خلاصه است، اما در نزد آگاهان و عارفان آشنا، دريايي از حقايق و اسرار توحيد را در بر دارد و نيز انجام آن به ظاهر خيلي آسان است، ولي اگر خوب بجا آورده شود، مشكلها را آسان مي گرداند. ان شاءاللَّه.

پی نوشت ها:
1ـ فروع كافى، كتاب الصلاة، ص 343، ح 13.
2ـ وسائل الشيعه، ج 4، ص 1023، ح 3.
3ـ شيطان دشمن ديرينه‏ى انسان، محمد نصيرى، ص 136.
4ـ بحارالأنوار، ج 85، ص 334، ح 20.
5ـ بحارالأنوار، ج 85، ص 334، ح 21.
6ـ اصول كافى، ج 2، ص 499، ح 3.
7ـ فروع كافى، كتاب الصلاة، ص 342، ح 6.

عکس زیر تصویر سردار سرلشکر قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس را نشان می‌دهد که بین سردار شهید حاج احمد کاظمی‌ و سردار شهید نورعلی شوشتری نشسته است. این تصویر مربوط به نشست مشترک فرماندهان و مسئولان سپاه با حوزه نمایندگی ولی فقیه در سپاه در حدود سال‌های 71 یا 72 است.