رایة الهدی

امام علی علیه‌السلام در بخشی از توصیه‌هایشان به امام حسن مجتبی علیه‌السلام فرمودند: چون برادرت از تو جدا گردد، تو پيوند دوستى را برقرار كن، اگر روى برگرداند تو مهربانى كن، و چون بخل ورزد تو بخشنده باش، هنگامى كه دورى مى گزيند تو نزديك شو، و چون سخت مى‌گيرد تو آسان گير، و به هنگام گناهش عذر او بپذير، چنانكه گويا بنده او مى باشى، و او صاحب نعمت تو مى باشد.
مبادا دستورات يادشده را با غير دوستانت انجام دهى، يا با انسانهايى كه سزاوار آن نيستند بجا آورى، دشمن دوست خود را دوست مگير تا با دوست دشمنى نكنى،
در پند دادن دوست بكوش، خوب باشد يا بد، و خشم را فرو خور كه من جرعه‌اى شيرين تر از آن ننوشيدم، و پايانى گواراتر از آن نديدم.
با آن كس كه با تو درشتى كرد. نرم باش كه اميد است به زودى در برابر تو نرم شود. با دشمن خود با بخشش رفتار كن، زيرا سرانجام شيرين دو پيروزى است (انتقام گرفتن يا بخشيدن) اگر خواستى از برادرت جدا شوى، جايى براى دوستى باقى گذار تا اگر روزى خواست به سوى تو باز گردد بتواند. ...

متن حدیث:

وَ إِيَّاكَ أَنْ تَجْمَحَ بِكَ مَطِيَّةُ اَللَّجَاجِ اِحْمِلْ نَفْسَكَ مِنْ أَخِيكَ عِنْدَ صَرْمِهِ عَلَى اَلصِّلَةِ وَ عِنْدَ صُدُودِهِ عَلَى اَللَّطَفِ وَ اَلْمُقَارَبَةِ وَ عِنْدَ جُمُودِهِ عَلَى اَلْبَذْلِ وَ عِنْدَ تَبَاعُدِهِ عَلَى اَلدُّنُوِّ وَ عِنْدَ شِدَّتِهِ عَلَى اَللِّينِ وَ عِنْدَ جُرْمِهِ عَلَى اَلْعُذْرِ حَتَّى كَأَنَّكَ لَهُ عَبْدٌ وَ كَأَنَّهُ ذُو نِعْمَةٍ عَلَيْكَ وَ إِيَّاكَ أَنْ تَضَعَ ذَلِكَ فِي غَيْرِ مَوْضِعِهِ أَوْ أَنْ تَفْعَلَهُ بِغَيْرِ أَهْلِهِ لاَ تَتَّخِذَنَّ عَدُوَّ صَدِيقِكَ صَدِيقاً فَتُعَادِيَ صَدِيقَكَ وَ اِمْحَضْ أَخَاكَ اَلنَّصِيحَةَ حَسَنَةً كَانَتْ أَوْ قَبِيحَةً وَ تَجَرَّعِ اَلْغَيْظَ فَإِنِّي لَمْ أَرَ جُرْعَةً أَحْلَى مِنْهَا عَاقِبَةً وَ لاَ أَلَذَّ مَغَبَّةً وَ لِنْ لِمَنْ غَالَظَكَ فَإِنَّهُ يُوشِكُ أَنْ يَلِينَ لَكَ وَ خُذْ عَلَى عَدُوِّكَ بِالْفَضْلِ فَإِنَّهُ أَحْلَى اَلظَّفَرَيْنِ وَ إِنْ أَرَدْتَ قَطِيعَةَ أَخِيكَ فَاسْتَبْقِ لَهُ مِنْ نَفْسِكَ بَقِيَّةً يَرْجِعُ إِلَيْهَا إِنْ بَدَا لَهُ ذَلِكَ يَوْماً. ...

آیت‌الله بهجت می‌فرمایند: «تعجب است که با این همه پیشرفت‌های علمی وطبی تاکنون نتوانسته‌اند سرطان را علاج و یا از آن جلوگیری کنند و یا ان که بفه‌مند از چه حاصل می‌شود. می‌گویند: عراق و مناطقی که نخلستان دارد و خرماخیز است مبتلایان به سرطان نادر هستند. یکی از اطبا مدعی بود که دارویی کشف کرده است که سرطان را درمان کند و گفته است که آن را از قانون شیخ ابوعلی سینا برگرفته است و عمده اجزای آن شیره خرما است.»

این اشاره آیت‌الله بهجت به خاصیت ضدسرطانی خرما بسیار به جا و درست است؛ چرا که امروزه نقص منیزیم در بدن زمینه را برای ابتلا به بیماری سرطان فراهم می‌کند و خرما مقدار فراوانی منیزیم دارد که وقتی مصرف می‌شود احتیاج بدن را دفع می‌کند به همین دلیل است که اعراب و صحرانشینان با اینکه در فقر به سر می‌برند به دلیل خوردن خرما مبتلا به سرطان نمی‌شوند.

در احوالات شیخ حسنعلی نخودکی آمده است که بیماران خود را با انجیر و خرما درمان می‌کردند.

چه کسانی کمتر خرما بخورند؟
نباید در خوردن خرما به دلیل دارا بودن قند فراوان افراط کرد، در این صورت کسانی که لوزالمعده حساس دارند و یا آن‌هایی که بیماری قند در خانواده دارند باید کمتر خرما میل کنند.

از خواص دارویی دیگر که در کتب طب آمده این است که خرما برای التهابات روده و معده سودمند و برای درمان سرفه خشک و التهابات ریوی و تهییجات مجاری ادرار مفید است.

خرمای نرسیده و ترش در جریان خون و جلوگیری از اسهال و اصلاح لثه‌های دندان بسیار موثر است. خرمای رسیده تازه، قوه بینایی را تقویت کرده و درمان درد مفصل و سیاتیک است. جوشانده رطب در شیر سینه را نرم می‌کند و از سرفه و احتقان* می‌کاهد. خرما همچنین دارای گوگرد، فسفر، کلسیم، آهن، ویتامین‌های آ، بی، سی و قند و سلولز است.

در حدیثی از امام علی (ع) نقل شده است که: «کام دهان کودکان خود را با خرما بگشایید، چون پیامبر در مورد حسن (ع) و حسین (ع) نیز چنین کرد.»

* احتقان: درد شکم گرفتن از بند آمدن بول.

پی نوشت:
در محضر بهجت، نسخه شفابخش خرما، توصیه‌های پزشکی عارفان، طب‌الکبیر.

آیت‌الله شیخ مجتبی قزوینی از اساتید فلسفه‌ حضرت آیت‌الله خامنه‌ای و از مدرسین و علمای بزرگ مشهد در دهه‌های 30 و 40 شمسی بود. آیت‌الله قزوینی از اولین کسانی بود که با شروع نهضت مبارزه علیه رژیم پهلوی به قم رفت و با حضرت امام خمینی رحمه‌الله بیعت کرد؛ بیعتی که تا سال 1346 و رحلت وی پایدار ماند.
رهبر معظم انقلاب در دیدار جمعی از اساتید و فضلا و مبلّغان و پژوهشگران حوزه‌های علمیه کشور درباره ایشان چنین می‌گویند: «مرحوم آشیخ مجتبی نه فقط امام را قبول داشت، از امام ترویج میکرد تا وقتی زنده بود».
پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR به مناسبت سالگرد رحلت این عالم ربانی خاطره‌ای از رهبر انقلاب را در تجلیل از این عالم ربانی منتشر کرده است:

*هر آنچه شنیده بودم به داستان دیدم
حاج شیخ مجتبی مرد بسیار مُلّایی بود. هم مُلّا بود، هم علاوه بر مُلّایی از لحاظ قوت شخصیت بنده غیر از امام ـ واقعاً حالا اینی که عرض می‌کنم بارها این را گفتم ـ هیچ‌کس را در این معممین که من باهاشان معاشر بودم به قوت شخصیت حاج شیخ مجتبی من ندیدم! یک چیز عجیب غریبی بود.

ما، یکی دو، سه سال بعد از برگشتن از قم البته ـ توفیق پیدا کردیم که با ایشان معاشرت پیدا کردیم از نزدیک؛ تا سال 46 که ایشان فوت کرد. بله! حسابی حس کردم وجود او را؛ خیلی مرد فوق‌العاده‌ای بود حاج شیخ مجتبی؛ خیلی. آن شخصیتش بود که همه را مقهور می‌کرد. در مشهد هرکسی با ایشان آشنا بود احترام برای ایشان قائل بود؛ من دیده بودم جلسه‌ی مشترک ایشان و بسیار از علما و معاریف مشهد را؛ وقتی ایشان یک حرفی می‌زد، یک چیزی می‌گفت همه بطور خواه، ناخواه مقهور بودند؛ این‌جوری بودند ایشان.

این آقای آمیرزا جواد آقا و اینها که در مقابل ایشان مثل شاگرد؛ برخوردشان برخورد شاگرد بود؛ برخورد مرید و شاگرد این‌جوری. حاج شیخ مجتبی چیز عجیبی بود... در همه چیز وارد بود. یعنی آدم بود که فلسفه خوانده بود. نه اینکه حالا همین‌طور فقط پیش آقامیرزا مهدی ـ مثلاً فرض کنید ـ اصفهانی یک چیزی خوانده باشد، نه. آقای آشتیانی می‌گفت آقا میرزا مهدی وقتی از نجف برمی‌گشته چند ماه تهران مانده پیش آقا میرزا احمد آشتیانی. این نقل آقای آقا جلال آشتیانی است. حالا من دیگر نمی‌دانم ایشان چقدر متقن در این نقل باشد. لکن سابقه‌ فلسفه‌خوانی نداشت. لکن حاج شیخ مجتبی چرا. اعجوبه‌‌ای بود. اهل علوم غریبه و اینها هم بود. همه چیز هم بلد بود یعنی واقعاً از آن آدم‌هایی که شنیدیم. گفت:
به مصر رفتم و آثار باستان دیدم
هر آنچه شنیده بودم به داستان دیدم
یعنی آنکه واقعاً ما دیدیم، آنی که آدم می‌شد ببیند، آقا شیخ مجتبی بود.

به گزارش گروه حماسه و مقاومت مشرق، روز جمعه، یکی از فرماندهان یگان های مدافع حرم، موسوم به «سرایا الخراسانی» به دست «مزدوران سعودی» در روستای «عزيز بلد» به شهادت رسید.
«جواد علی حسناوی» از فرماندهان عملیاتی یگان های مدافع حرم، موسوم به «سرایا الخراسانی»، روز جمعه،  14 فروردین 1393 شمسی، به دست عوامل نفوذی «داعش» در روستای «عزيز بلد» (از توابع شهر «بلد» واقع در استان آزاد شده‌ی «صلاح الدین») ترور شد و بال در بال ملائک گشودند.
فرمانده ی شهید «جواد علی حسناوی»(با نام نظامی «جواد جهاني»)، فرزندِ مادری ايراني (اهل خرم آباد) و پدری عراقي بود. وی در زمستان سال گذشته نقش موثري در آزادسازي شهر «بلد» ( در شمال بغداد و در اطراف حرم شريف حضرت «سيدمحمد (ع)»(فرزند «امام هادی (صلوات الله علیه) که بخشی از استان «صلاح الدین» به شمار می رود) داشت. ایشان همچنین  در عمليات مشهور آزادسازي آمرلي، ينگجه و جلولا و... نيز حضوری پر رنگ داشت. گفتنی است که «حاج جواد» پيش از فتنه «داعش» در «عراق»، با حضور در «سوریه» به دفاع از حرم بانوی مقاومت حضرت زينب کبری(سلام الله علیها) مشغول بود.
یکی از هم رزمان «حاج جواد»، در گفتگویی کوتاه با خبرنگار جهاد و مقاومت مشرق، جزئیاتی از نحوه شهادت ایشان را این گونه بیان نمود:
«حاج جواد از به خاطر ارادتش به رهبر انقلاب و نصب تصاویر متعدد ایشان در سنگرش معروف بود. اهل پنهان کاری و قایم شدن هم نبود و چند مصاحبه با خبرنگاران غربی داشت. در آخرین مورد، خبرنگار بی.بی.سی، مصاحبه ای با ایشان داشت که به تصور من، همین باعث شناسایی اش شد. صبح روز جمعه، ایشان به همراه برادرش سوار سوار ماشینی می شود که یکی از عناصر داعش، ناغافل از گوشه ای بیرون می خزد و «حاج جواد» را از فاصله نزدیک با گلوله می زند و متواری می شود.»
تصاویری که پیش رو دارید، نماهایی است از شهید «جواد علی حسناوی»(با نام نظامی «جواد جهاني»)

روحمان با یادش شاد
هدیه به روح بلند پروازش صلوات

«محمد علی رباعی» به تاریخ 24 بهمن 1374 شمسی در روستای «حاریص» (جنوب لبنان) متولد شد. او مانند بسیاری از هم سالانش، در نوجوانی به صفوف «مقاومت اسلامی لبنان»(شاخه ی نظامی «حزب الله لبنان») پیوست. با آغاز نبرد علیه «مزدوران سعودی» و پیروان «اسلام آمریکایی» در سوریه، «محمد» داوطلبانه به یگان های دفاع از حرم بانوی مقاومت، «حضرت زینب کبری(سلام الله علیها)»ملحق شد و با وجود سن کم، مصرانه در خطوط مقدم درگیری حضور پیدا کرد.
سرانجام در روز 22 تیر 1393 شمسی (برابر با 15 رمضان 1435 قمری) «محمد علی رباعی» پس از نبردی جانانه که به هلاکت بیش از 15 تروریست وهابی منجر شد، با اصابت ده ها گلوله به پیکرش، در سن 19 سالگی، پای بر بساط «عند ربهم یرزقون» نهاد.
«محمد» وصیت کرده بود که پیکرش را در آرامستانِ «روضه الشهیدین»(واقع در «بیروت») به خاک بسپارند و تا زمانی که مزار ائمه مظلوم بقیع(صلوات الله علیهم) بازسازی نشده است، سنگِ مزاری قرار ندهند.

در تصویری که پیش رو دارید، نمایی از تربت پاک شهید «محمد علی رباعی» در «روضه الشهیدین» دیده می شود که وصیتِ او بر سنگی حک شده و بر فراز آن نصب شده است:

روحمان با یادش شاد
هدیه به روح بلندپروازش صلوات

قناعت و برخورداری از روحیه آن مورد توصیه و سفارش اسلام است که برکات و آثار فراوان با خود به همراه دارد.

رسول خدا (ص) فرموده اند: «هر كه از ما سؤال كند به او عطا كنيم و هر كه بى ‏نيازى جوید و سؤال نكند خدا او را بى ‏نياز سازد.»

امام صادق (ع) می فرمایند: «هر كه به معاش اندك خدا راضى گردد، خدا هم به عمل اندك او راضى شود.»

امام رضا (ع) نیز درباره آثار قناعت در زندگی فرموده اند: «كسى كه جز به روزى زياد قناعت نكند، جز عمل بسيار بسش نباشد و هر كه روزى اندك كفايتش كند، عمل اندك هم كافيش باشد.»

امیرمومنان علی (ع) می فرمایند: «خوشا به حال كسى كه به ياد قيامت و روز بازگشت باشد و براى حساب كار كند و به اندازه خويش در باب روزى قناعت ورزد و از حضرت حق راضى و خشنود باشد.»

همان حضرت (ع) فرموده اند: «هر كه از دنيا به مقدارى كه بسش باشد، راضى شود، كمترين چيز دنيا كفايتش كند و هر كه به اندازه‏اى كه بسش باشد راضى نشود، چيزى از دنيا كفايتش نكند.»

همچنین، امام علی (ع) می فرمایند: « قناعت شمشيرى است كه كند نمى‏شود.»

رسول خدا (ص) فرموده اند: «هر كه خواهد بى ‏نيازترين مردم باشد، بايد به آنچه در دست خداست اعتمادش بيشتر از آنچه در دست ديگران است بوده باشد.»

و امیر المومنین در فضیلت قناعت (ع) فرمودند: «هر کس به درآمدی که به کفاف زندگیش رسا باشد اکتفا کند از پریشان فکری رهیده و بدین وسیله آسایش خاطر خود را مرتب ساخته است.»

پی نوشت:

بحارالانوار

کافی

نهج البلاغه

حضرت آیت‎الله عبدالله جوادی آملی در ادامه تفسیر سوره مبارکه غافر در درس خارج تفسیر خود که در مسجد اعظم برگزار می‌شود، گفت: در حوزه و دانشگاه دو امر تعلیم و تعلیل پی‌گیری می‌شود اما برای عامه مردم تعلیم و تعلیل وجود ندارد، بلکه تعلیمشان همان تبلیغ است و تکرارشان همان تعلیل است، اگر خواستند کالایی را یا ماده غذایی نامرغوبی را مورد استقبال آنان قرار دهند، با استفاده از تبلیغ و تکرار تبلیغ این کار را می‌کنند.

وی افزود: برای تحقق یافتن اسیر بودن دین در دست اشرار لازم نیست که حتما سقیفه‌ای اتفاق بیفتد، بلکه فرعون هم دین را اسیر خودش کرده بود که مؤمن آل‌فرعون ایمانش را کتمان می‌کرد، پیامبران حق تقیه ندارند، انبیا حق تقیه ندارند اما امامان در برخی مواقع وظیفه‌شان تقیه است.

مفسر برجسته قرآن کریم افزود: درباره پیامبر(ص) صریح قرآن است که اگر هیچ کس ایمان نیاورد، تو مکلف هستی که رسالتت را اعلام کنی، در این جریان باید جامعه را عاقل کرد، اگر جامعه حوزوی بود که با تعلیم و تعلیل دستش پر است، و اگر توده مردم گوش شنوا داشته باشند و حرف حوزه و دانشگاه و مراکز علمی و فرهنگی را بشنوند، دستشان پر است.

وی با اشاره به این که طبق بیان نورانی امام علی(ع) ستون نظام اسلامی مردم هستند، ابراز کرد: اگر نماز ستون دین است، ستون نظام مردم هستند البته مردمی که با تعلیم و تعلیل بار آمده‌اند نه با مردمی که با تبلیغ و تکرار بزرگ شدند، اگر این ستون پوک باشد دچار استخفاف فکری می‌شوند.

حضرت آیت‌الله جوادی آملی بیان کرد: فضای جهنم و فضای آخرت فضای علم است، در دنیا انسان عالم می‌شود، می‌تواند گوش بدهد یا ندهد در مقدمات علم آزاد است اما وقتی برهان اقامه شد او دیگر مضطر به قبول است، چون در برابر امر ضروری قرار گرفت و وقتی در برابر امر ضروری قرار گرفت نمی‌تواند از آن فرار کند.

وی افزود: مانند این که کسی بگوید من نمی‌خواهم بفهمم که دو دوتا چهارتا است، اما می‌تواند بگوید که من به این مطلب ایمان نمی‌آورم، زیرا کاملا مرز علم و ایمان جدا است و اگر بخواهد عصاره این علم را به جان خود گره بزند، امری اجباری نیست.

نویسنده کتاب مفاتیح‌الحیات اظهار کرد: در جهنم ایمان نیست نه ایمان اضطراری و نه ایمان اختیاری، حق برای آنان به طور مسلم ثابت شد اما عقل عملی فلج است و نمی‌تواند حاصل این علم را به جان گره بزند، اگر دست و پای انسان فلج شد و مار و عقربی را دید با این که می‌داند اما نمی‌تواند فرار کند.

وی با اشاره به این که در مبارزات نفسانی اگر عقل عملی به اسارت رفت، ویلچری می‌شود و نمی‌تواند حرکت کند، اظهار کرد: این عقل عملی هیچ کاری نمی‌تواند بکند، از این رو موسای کلیم(ع) به فرعون گفت که به یقین برای تو صد در صد مسلم شد که من راست می‌گویم.

علم بی‌عمل وهابیت و بهاییت منجر می‌شود

حضرت آیت‌الله جوادی آملی ابراز کرد: این گروه با این که حق برایشان مسلم شد اما به دلیل اسارت عقل از آن هیچ کاری ساخته نیست و نمی‌تواند فرار کند، ابتدا باید برای ما روشن شود که در درون ما دو دستگاه جدای از هم هستند و این مطلب در روز خطر مشخص می‌شود و گرنه بسیاری از کارهایشان یکسان است.

وی با تأکید بر این نکته که هوای نفس با انگیزه کار دارد و با علم کاری ندارد، ابراز کرد: با همین علم نحله‌های بسیاری درآوردند، با همین علم بی‌عمل در برابر انبیا ایستادند یا وهابیت یا بهاییت درآمد، هوس با علم نمی‌جنگد، هوس با عقل عملی می‌جنگد، آن عقلی که به وسیله آن بهشت کسب می‌شود و از جهنم دوری می‌شود.

مفسر برجسته قرآن کریم بیان کرد: ایمان جبرپذیر نیست، آن علم است که انسان مضطر می‌شود که عالم شود، انسان همین که در برابر یک امر بدیهی قرار گرفت یعنی این که فهمید، به همین دلیل در قیامت جا برای علم نیست و شهود درجاتش زیاد می‌شود، اما یک لحظه جا برای ایمان نیست و اگر جا برای ایمان بود ایمان می‌آوردند و دیگر عذاب نمی‌شدند.

وی با اشاره به «قَالَ الَّذِینَ اسْتَکْبَرُوا إِنَّا کُلٌّ فِیهَا إِنَّ اللَّهَ قَدْ حَکَمَ بَیْنَ الْعِبَادِ ﴿48﴾»، خاطرنشان کرد: در حالت احتضار وضعیت انسان مشخص نیست، باید مشاهده کرد که انسان به چه اندازه به دنیا وصل است و به چه اندازه از دنیا دور است، در جریان محاجه جهنمی‌ها آن‌ها نمی‌توانند ایمان بیاورند و این سب و لعنی که می‌کنند بر اثر عادت دنیایی آنان است.

برخی حالات انسان هنگام احتضار

حضرت آیت‌الله جوادی آملی با قرائت آیه «وَقَالَ الَّذِینَ فِی النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوا رَبَّکُمْ یُخَفِّفْ عَنَّا یَوْمًا مِّنَ الْعَذَابِ ﴿49﴾»، اظهار کرد: این که به مالک جهنم می‌گویند به خدایت بگو تا از عذاب ما کم کند، این علم است، آنان دریافتند که خداوندی هست اما نمی‌توانند ایمان بیاورند، اما اگر بهشتی‌ها اراده بکنند عمل صالحی انجام دهند و درجاتشان بالاتر برود، ممکن نیست.

وی ابراز کرد: برای این که در آیه 49 شدت عذاب را مشخص کند، به جای ضمیر از واژه جهنم استفاده می‌کند، تمام مشکل این است که انسان همه چیز را می‌بیند، اهل‌بیت(ع) را می‌بیند اما راهی برای فرار ندارد، خودش دست و پای خودش را می‌بندد.

نویسنده کتاب مفاتیح‌الحیات تأکید کرد: انسانی که خواب است، در بسیاری مواقع رؤیاهایی می‌بیند گاه در خواب جاه و جلالی دارد و وقتی بیدار شد می‌بیند که خبری نیست، الان هم بسیاری از افراد خیال می‌کنند که چیزی دارند و ناز و نعمتی دارند اما هنگام احتضار بیدار می‌شوند، پیامبر اکرم(ص) مردم خواب هستند و هنگامی که می‌میرند بیدار می‌شوند.

وی گفت: در روایت دیگری آمده است که در هنگام احتضار مال و فرزند و عمل انسان بر سر بالین انسان حاضر می‌شوند، مال می‌گوید از من تنها یک کفن می‌توانی ببری و فرزند می‌گوید من تا لب گور با تو همراه هستم اما عمل می‌گوید من تا قیام قیامت با تو هستم.

حضرت آیت‌الله جوادی آملی با بیان برخی حالات انسان هنگام احتضار، ابراز کرد: هنگام احتضار انسان بستگانش را نمی‌شناسد و صدای آن‌ها را هم نمی‌شنود، اما مال و عمل و اولاد را می‌بیند، البته اگر تلقین باشد می‌فهمد.

آخرت برای مجرمان جای عذرخواهی و اعتراف نیست

وی خاطرنشان کرد: او دفعتا می‌بیند که صحنه عوض شد، خیلی‌ها نمی‌فهمند که مرده‌اند و برای همین در تلقین می‌گویند این مرگ و این مردن حق است، نگران نباش این صحنه عوض شده است و عده‌ای می‌آیند سؤال و جواب می‌کنند.

مفسر برجسته قرآن کریم بیان کرد: وجود مبارک ابن طاووس نام مبارک چهارده معصوم(ع) را بر روی نگینش نقش بسته بود و وصیت کرده بود که این انگشتر را در کنار دهانش بگذارند، این زیارت‌هایی که در مساجد و حسینیه‌ها هست و به چهارده معصوم(ع) سلام می‌کند، این چهارده معصوم(ع) بر زبان آدم روان است.

وی با قرائت آیات «قَالُوا أَوَلَمْ تَکُ تَأْتِیکُمْ رُسُلُکُم بِالْبَیِّنَاتِ قَالُوا بَلَى قَالُوا فَادْعُوا وَمَا دُعَاء الْکَافِرِینَ إِلَّا فِی ضَلَالٍ ﴿50﴾ یَوْمَ لَا یَنفَعُ الظَّالِمِینَ مَعْذِرَتُهُمْ وَلَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ ﴿52﴾»، گفت: اگر در آن صحنه انسان وارد صحنه برزخ شد، اگر دیگران کاری برای انسان بکنند، ثوابش به انسان می‌رسد اما اگر انسان خودش کاری انجام بدهد، نمی‌شود، آن صحنه صحنه کار نیست، دیگر نمی‌شود، آن جا کاری انجام داد و حتی به انسان تبه‌کار اذن و اجازه اعتراف و عذرخواهی را نمی‌دهند، زیرا انسان وقتی عذرخواهی کند سبک می‌شود.

حضرت آیت‌الله جوادی آملی با اشاره به آیه «إِنَّا لَنَنصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِینَ آمَنُوا فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَیَوْمَ یَقُومُ الْأَشْهَادُ ﴿51﴾»، ادامه داد: فرمود ما حجت فرستادیم که مبادا بگویند ما حجت نداریم، مبادا این که بگویید که برای ما پیامبری نفرستادی، این مطلب در سوره مائده آمده است، ما اکنون این انبیا را فرستادیم تا آن‌ها را پیروی کنید، ما پیامبرانمان را در دنیا یاری می‌کنیم و هم کسانی را که به آنان یاری رساندند یاری می‌کنیم.

حجت الاسلام والمسلمین سید محمد تقی قادری، در گفت و گویی، با اشاره به نگاه خاص مقام معظم رهبری به واقعه عاشورا، اظهار کرد: ایشان عقیده دارند که در کنار پرداختن به تحلیل عاشورا و یکپارچه دیدن وقایع آن، به بعد عاطفی آن نیز باید توجه گردد که این همان رمز ماندگاری این واقعه در 1375 سال پس از آن تاریخ است.

وی افزود: در زمانی که استاد شهید مطهری به تحلیل واقعه عاشورا و طرح مباحث آن در تهران اهتمام داشتند، مقام معظم رهبری قبل از انقلاب با وجود سن کم خود در مشهد مقدس به این مهم پرداختند و با اعتقاد به این که باید به تاریخ زندگانی سیاسی اهل بیت(علیهم السلام)، به یک تاریخ 250 ساله نگریست و از مقطع و بریده کردن آن پرهیز نمود، به طرح و تحلیل مباحث عاشورا اقدام کردند که این نگاه، خاص معظم له در طرح مباحث عاشورایی است.

* حکم قمه زنی در عزای سیدالشهدا؛

این پژوهشگر و نویسنده حوزه، با اشاره به نگاه مقام معظم رهبری در قمه زنی برای عزای اباعبدالله(ع)، اذعان کرد: نخستین پیام واقعه عاشورا، استکبار ستیزی و ظلم  ستیزی است. این پیام، هر آن چه ظلم را پررنگ و ما را به آن نزدیک کند، را مردود و به دور از راه حق می شمرد. قمه زنی، دست آویزی برای سران کفر علیه شیعیان ایجاد کرده است که با آن از تعداد شیعیان بکاهند و مانع گرویدن پیروان دیگر ادیان و مذاهب به مذهب اثنی عشری گردند.

این مدرس حوزه و دانشگاه با بیان این که جهل مردم، واقعه عاشورا را به وجود آورد، اضافه کرد: هرچند که افرادی مانند عمر سعد هم بودند که در مقابل حضرت امام حسین(ع) ایستادند، اما نبود قدرت تحلیل در میان مردم کوفه، حقیقت عیانی بود که منجر به وقوع حادثه کربلا گردید. افرادی که اقدام به قمه زنی می کنند، بپذیرند که اگر نگاه عقلانی به این رویداد داشته باشند، قمه‌زنی را در جهت منافع مستکبرین قرار نمی دهند، بلکه در مقابل آنها خواهند گرفت.

* انسانهای خطرناک از منظر نهج البلاغه؛

وی، با اشاره به توفیقات مقام معظم رهبری در سال های زندگانی پربرکت خود، اظهار کرد: امیرالمؤمنین(ع) در خطبه 84 نهج البلاغه تأکید می کنند افرادی در برابر دنیا و مظاهر دنیا هستند که استعداد تولید ثروت دارند و هم و غم آنها برای همین دنیا است. سهم آنها در همین دنیاست و بیش از این سهمی نخواهند داشت.

حجت الاسلام والمسلمین قادری بیان کرد: بنا به اعتقاد امام علی(ع)، گروهی نیز توان تولید ثروت را ندارند، اما در درون خود حب دنیا و مظاهر آن را دارند و از روی بی لیاقتی خود نتوانستند به آن برسند، از این رو با لباس زهد، تقوا و اعراض از دنیا و مذمت آن، تلاش دارند تا بر این ضعف خود پوششی نهند.

این استاد مجتمع آموزش عالی فقه، با اشاره به گروه سوم از دنیاپرستان، اذعان نمود: دسته¬ای از شیفتگان مظاهر دنیوی نیز در پی آن هستند تا با کمترین هزینه و زحمتی آن را به دست آورند، از این رو در لباس زهد و پوششی مندرس و کهنه تلاش در به دست آوردن مال دنیا از مردم دارند که به نگاه امیرالمؤمنین(ع) باید از این گروه نیز به شدت پرهیز کرد.

این پژوهشگر و نویسنده حوزه با بیان این که امیرالمؤمنین(ع) در این خطبه، خطرناک ترین مردم را مورد توجه قرار می دهند، اظهار کرد: در  نگاه حضرت، افراد باهوش و خطرناکی هم هستند که به دنبال مال و ثروت نیستند و خود را زاهد و پارسا نشان می دهند و از مظاهر دنیوی گریزانند تا به قدرت دست یابند، چرا که معتقدند که اگر قدرت باشد، ثروت هم در آن نهفته است.

وی، با اشاره به زاهد واقعی در نهج البلاغه، افزود: امیرالمؤمنین(ع) معتقدند که زاهدان واقعی قدرت بر تولید ثروت را دارند، اما بدگویی دنیا و مظاهر آن را کمتر بر زبان می رانند و آن چنان رویکرد خود را مدیریت می کنند تا در عمل نشان دهند که نباید شیفته آن گردید.

* زندگی  پربرکت رهبر معظم انقلاب

این مدرس حوزه و دانشگاه شخصیت خاص و معنوی مقام معظم رهبری را مورد توجه قرار داد و اضافه کرد: ایشان از نظر اصالت خانوادگی، در خانواده ای رشد پیدا کردند که هر چند می توانستند از امکانات و مظاهر دنیوی بهره یبرند، اما همواره از آن دوری کرده اند و نگاه امیر متقیان به زاهدین را برای ما ترسیم نموده اند.

* پدر و مادر بزرگوار حضرت آقا را بهتر بشناسیم

وی ادامه داد: روزی در سالن انتظار فرودگاه مشهد برای پرواز به تهران نشسته بودم که پیرمردی کنارم نشست. در این هنگام، از تلویزیون نصب شده سالن تصاویری از حضور مقام معظم رهبری در مانور نظامی در بندرعباس پخش شد. پیرمرد رو به طرفم کرد و گفت که از بازاریان مشهد هستم. در یکی از  سال های جوانی خود که در مغازه ام نشسته بودم، یکی از آشنایان وارد شد و گفت که آقا سید جواد(پدر بزرگوار مقام معظم رهبری) به شدت مریض هستند و وضعیت مالی خوبی هم ندارند. اگر می شود کمکی به آنها بکنید. من نیز مبلغی به عنوان خمس بدهکار بودم، پول را داخل پاکتی گذاشته و روانه منزل حضرت آقا شدم. دیدم که در اتاق سردی نشستند و به شدت هم مریض هستند. به آقا گفتم که این پاکت خمس است. مقابل ایشان بر زمین گذاشتم و ادامه دادم هرگونه که صلاح می دانید، مصرف کنید. در این لحظه، آقا پاکت را برداشتند و "گفتند شما از کجا می دانید که تا فردا زنده می مانم که خمس مربوط به سهم سادات را به من می دهید تا به مصرف سادات برسانم. شما به عنوان نماینده من آن را به سادات برسانید". من هم به ناچار، به اصرار ایشان عمل کردم.

این استاد مجتمع آموزش عالی فقه ، با اشاره به مصاحبه  رادیو BBC از همسر مقام معظم رهبری، خاطرنشان کرد: به نیکی متن آن مصاحبه را به یاد دارم که خانم گزارشگر این شبکه، منزل آقا را در اندازه خانه های پایین ترین طبقات اجتماعی ایران ارزیابی کرد و گفت و گو با همسر آقا را بر روی فرش فرسوده و کهنه ای انجام داد. همسر محترم حضرت آقا، در پاسخ به تعجب و پرسش گزارشگر از آن زندگی ساده، اظهار کرد "هرچه که در این زندگی دارم که تعجب شما را برانگیخته است، از مادر شوهر خویش آموختم".

منبع:حوزه

نوشتار زیر بخشی دیگر از بایدها و نبایدها در محیط اداری با موضوع باید های اخلاقی به قلم آقای علی اصغر ملک احمدی را منعکس می کند.

*انضباط کاری

انضباط کاری؛ یعنی سامان پذیری، آراستگی، نظم، ترتیب و پرهیز از هرگونه سُستی و بی سامانی در کار، این امور از عمده ترین آداب اخلاق اداری است و هیچ سازمان و نظامی بدون رعایت این امور راه به جایی نخواهد برد.

بهترین سازمان ها و نظام ها با زیرپا گذاشتن اصل انضباط کاری به تباهی کشیده می شوند و وجهه مثبت آنها نیز بی ارزش می گردد. تواناترین مدیران، کارگزاران و کارکنان در یک مجموعه اداری که اصل انضباط کاری برآن حاکم نیست، توفیقی کسب نخواهند کرد و جز اتلاف نیرو بهره ای نخواهند برد.

امام علی علیه السلام می فرماید: «وَ أَمْضِ لِكُلِّ يَوْمٍ عَمَلَهُ فَإِنَّ لِكُلِّ يَوْمٍ مَا فِيه» کار هر روز را در همان روز انجام ده، زیرا هر روز کاری مخصوص به خود را دارد. (نهج البلاغة، ص: 440)

*پیگیری

امور اداری و پیشبردن اهداف سازمانی جز با پیگیری جدی کارها تحقق نمی یابد و هر کاری نیازمند پیگیری جدی و تلاش اساسی است تا به نتیجه مطلوب برسد و بدون روحیه پیگیری در کارها، هیچ کاری به درستی صورت نمی پذیرد.

امیرمؤمنان علی علیه السلام در فرمان ها و دستورالعمل های حکومتی و اداری خود، کارگزاران و کارکنانش را به پیگیری امور سفارش نموده و از آنان خواسته است که در خدمتگزاری مردمان پیگیرانه عمل کنند.

آن حضرت در دستورالعملی چنین فرموده است: «وَ لَا تُحْشِمُوا أَحَداً عَنْ حَاجَتِهِ وَ لَا تَحْبِسُوهُ عَنْ طَلِبَتِهِ» کسی را از درخواستش به خشم نیاورید و حاجت کسی را روا ناکرده نگذارید و کسی را از آنچه مطلوب اوست باز ندارید.

(نهج البلاغة، ص: 425)

نظام اداری نباید به گونه ای باشد که مردم سردرگم شده، کارشان معطل و به سرگردانی گرفتار آیند.

حبس کردن امور و متوقف ساختن کارها از بزرگ ترین آفات نظام اداری است که جز با روحیه پیگیریِ جدی رفع نمی گردد.

*مهرورزی

انجام دادن کارها و خدمت‌گزاری از روی مهرورزی والاترین هنر در اخلاق است. اگر انجام دادن امور با مهرورزی توأم شود، صورتی زیبا و کاملاً انسانی می یابد و پیوند جان ها و الفت قلب ها را به دنبال می آورد و در رفتار و مناسبات اداری، انقلابی معنوی به وجود می آورد.

حضرت علی علیه السلام در حکمتی والا فرموده است: «قُلُوبُ الرِّجَالِ وَحْشِيَّةٌ فَمَنْ تَأَلَّفَهَا أَقْبَلَتْ عَلَيْه» دل هاى آدمیان رمنده است؛ پس هر كس با آن الفت برقرار سازد، روى به سوی او می آورد. (نهج البلاغة، ص: 477)

نیروی محبت از نظر اجتماعی، نیروی عظیم و مؤثری است و بهترین اجتماع، اجتماعی است که با نیروی محبت اداره شود.

محبت دوطرفه، محبت زعیم و زمامدار به مردم و محبت و ارادت مردم به زعیم و زمامدار را در بردارد.

علاقه و محبت زمامدار، عامل بزرگی برای ثبات و ادامه حیات حکومت است.

اگر عامل محبت نباشد، رهبر نمی تواند یا بسیار دشوار خواهد بود، اجتماع را رهبری کرده و مردم را افرادی منضبط و قانونی تربیت کند و لو این که عدالت و مساوات را در اجتماع برقرار کند.

قرآن کریم یکی از خصوصیات بارز پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم را به آن جناب یادآور شده و می فرماید: «فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَليظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ» به (بركت) رحمت الهى در برابر آنان‏ [مردم‏] نرم (و مهربان) شدى! و اگر خشن و سنگدل بودى از اطراف تو، پراكنده مى‏شدند. پس آنها را ببخش و براى آنها آمرزش بطلب! و در كارها با آنان مشورت كن. (آل عمران 159)

قرآن در این آیه شریفه، علت گرایش مردم به پیامبر اکرم صلّی الله علیه وآله را علاقه و مِهری دانسته که نبیّ مکرّم اسلام صلّی الله علیه وآله به آنان مبذول می داشت و باز دستور می دهد که آن ها را ببخش، برای آن ها استغفار کرده و با آنان مشورت کن.

سیره و رفتار رسول اکرم صلی الله علیه وآله در این آیه از آثار محبت و دوستی است، همچنانکه رفق، حلم و تحمل همه از شئون محبت و احسان می باشد.

*بردباری

هر کس که در هر مرتبه ای از مراتبِ نظام اداری قرار می گیرد، باید با بردباری تمام امور را پیش بُرده و در برابر خواست مردم و احتیاجات آنان کم حوصلگی نداشته باشد و با تحمل فراوان خدمت‌گزاری نماید.

امام علی علیه السلام در دستورالعمل های حکومتی و اداریِ خود، کارگزاران و کارکنان را به چنین بردباری ای فراخوانده و می فرماید: «وَ اصْبِرُوا لِحَوَائِجِهِمْ» و در برآوردن نيازمنديهاى مردم بردبار باشيد. (نهج البلاغة، ص: 425)

امیرمؤمنان علیه السلام بردباری را در کنار دانش در رأس ارزش ها معرفی کرده و در پاسخ شخصی که دربارۀ خیر از ایشان پرسیده بود، فرمودند: «لَيْسَ الْخَيْرُ أَنْ يَكْثُرَ مَالُكَ وَ وَلَدُكَ وَ لَكِنَّ الْخَيْرَ أَنْ يَكْثُرَ عِلْمُكَ وَ أَنْ يَعْظُمَ حِلْمُكَ»

خير آن نيست كه مال و فرزندت بسيار شود، بلكه خير آن است كه دانشت فراوان و بردبارى‏ات بزرگ‏مقدار گردد.

(نهج البلاغة، ص: 484)

بنابراین نظام اداری ارزشمند، نظامی است که بر اعمال و رفتار کارگزارانش بردباری حاکم باشد.

*دادورزی

رعایت عدل و انصاف در روابط، مناسبات اداری و خدمت‌گزاری مردم، اصلی است که بدون آن نظام اداری از صورت انسانی بیرون رفته و فساد و تباهی گریبان گیر آن می شود.

حاکمیت عدالت در نظام اداری و پاسداشت حقوق دیگران، همانند حقوق خود و رعایت داوریِ یکسان بین طرفین، مهم ترین قاعده ای است که حافظ سلامت، قوت نظام اداری و مایۀ پیوند دل هاست.

اگر این قاعده در نظام اداری رعایت شود، رابطۀ کارگزاران و کارکنان با مردم درست سامان می یابد و عدل و احسان جلوه پیدا می کند.

امیرالمؤمنین علیه السلام ذیل آیۀ 90 سورۀ نحل: «إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ» می فرماید: «الْعَدْلُ الْإِنْصَافُ وَ الْإِحْسَانُ التَّفَضُّل» عدل، انصاف و احسان، نيكويى كردن می باشد. (نهج البلاغة، ص: 509)

خداوند به نیکویی کردن و انصاف فرمان داده و این فرمان شمول دارد؛ نظام اداری آن گاه نظام اخلاقی خواهد شد که تمام روابط و مناسبات آن براساس دادورزی باشد.

امیرالمؤمنین علی علیه السلام بر همین مبنا، کارگزاران دستگاه اداریِ خود را پیوسته به دادورزی فراخوانده است.

عاجزترین مردم
1ـ رسول خدا(ص) فرمود : عاجز و ناتوان ترین افراد كسى است كه از دعا و مناجات با خداوند ناتوان و محروم باشد، و بخیل ترین اشخاص كسى خواهد بود كه از سلام كردن خوددارى نماید.
أمالى طوسى: ج 1، ص 87، بحارالأنوار: ج 90، ص 291، ح 11


دعای دل غافل
2- رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود : بدانید که خداوند، دعایی را که از دلی غافل و بی خبر باشد ،نمی پذیرد.
بحارالانوار، ج31، ص321

  زکات اعمال
3- رسول خدا(ص) فرمود : صلوات فرستادن شما بر من، دعای شما را مستجاب می گرداند و زکات اعمال شماست.
 البحار، ج22، ص 54


وقت مناسب دعا
4ـ1 امام علی (ع) فرمود : پنج موقع را براى دعا و حاجت خواستن غنیمت شمارید:
موقع تلاوت قرآن، موقع اذان، موقع بارش باران، موقع جنگ و جهاد ـ فى سبیل اللّه ـ موقع ناراحتى و آه كشیدن مظلوم. در چنین موقعیت ها مانعى براى استجابت دعا نیست.
 أمالى صدوق : ص 97، بحارالأنوار: ج 90، ص 343، ح 1
 
4ـ2 حضرت زهرا (ع) فرمود :
روز جمعه نزدیك غروب آفتاب به غلام خود مى فرمود: بالاى پشت بام برو، هر موقع نصف خورشید غروب كرد مرا خبر كن تا براى خود ـ و دیگران ـ دعا كنم.
بحارالأنوار: ج 79، ص 27، ضمن ح 13


قرآن و دعا
5ـ امام حسن(ع) فرمود:
كسى كه قرآن را ـ با دقّت ـ قرائت نماید، در پایان آن ـ اگر مصلحت باشد ـ دعایش سریع مستجاب خواهد شد ـ و اگر مصلحت نباشد ـ در آینده مستجاب مى گردد.
دعوات الرّاوندى: ص 24، ح 13، بحارالأنوار: ج 89، ص 204، ح 21

فرشته آمین گو
6- امام حسین(ع) فرمود:
رُكن یَمانىِ كعبه الهى، دربى از درب هاى بهشت است و مابین ركن یمانى و حجرالأسود ملك و فرشته اى است كه براى استجابت دعاى مؤمنین آمّین مى گوید.
مستدرك الوسائل: ج 9، ص 391، ج 1، بحارالأنوار: ج 69، ص 354، ح 11


کسب و کار پاک
7- امام صادق(ع) فرمود : هر که خوشحال می شود که دعایش مستجاب گردد، کسب و کار خود را پاک گرداند.
بحار الانوار، ص 325


 وقت استجابت دعا
8-1 امام صادق(علیه السلام) فرمود : در چهار وقت دعا مستجاب خواهد شد: هنگام نماز وِتر، بعد از نماز صبح، بعد از نماز ظهر، بعد از نماز مغرب.
جامع احادیث الشیعه: ج 5 ص 358 ح 12

8-2 امام صادق(ع) فرمود : در دعا ابتدا باید خدا را ستود، سپس به گناه اعتراف نمود و آنگاه حاجت  را خواست.
البحار، ج 23، ص 318

حجاب دعا
9- امام صادق(ع) فرمود : دعا پیوسته در حجاب است تا آنگاه که بر محمد و خاندان محمد صلوات فرستاده شود.
 کافی، ج1، ص42

 خودداری از دعا
10- امام کاظم (ع) فرمود :
بلا و گرفتارى بر مؤمنى وارد نمى شود مگر آن كه خداوند جلّ و على بر او الهام مى فرستد كه به درگاه بارى تعالى دعا نماید; و آن بلا سریع بر طرف خواهد شد. و چنانچه از دعا خوددارى نماید، آن بلا و گرفتارى طولانى گردد. پس هر گاه فتنه و بلائى بر شما وارد شود، به درگاه خداوند مهربان دعا و زارى نمائید.
الكافی: ج 2، ص 471، ح 2، وسائل الشّیعه: ج 7، ص 44،ح 8674

امر به معروف و نهی از منکر
11- امام رضا(ع) فرمود : باید هر یك از شماها امر به معروف و نهى از منكر نمائید، وگرنه شرورترین افراد بر شما تسلّط یافته و آنچه خوبانِ شما، دعا و نفرین كنند مستجاب نخواهد شد.
الدّرّه الباهره: ص 38، س 3، بحار: ج 75، ص 354، ح 10

سلاح پیامبران
12- امام رضا (ع) فرمود : بر شما باد به سلاح پیامبران. عرض شد: سلاح پیامبران چیست؟ فرمود: دعا
اصول کافی، ج 2، ص 468

پی نوشت :
 qurantv.ir