رایة الهدی

اهمیت حدیث در میان مسلمانان از آن روست که از منابع اصلی استنباط احکام در فقه و عقاید در علم کلام محسوب می‌شود. همچنین احادیث از منابع اولیه پژوهش‌های تاریخی است.

به دلیل آشنایی بیشتر و تلمذ در پیشگاه پروردگار الهی و ائمه معصومین، هر روز یک حدیث از معصومین (ع) با مضامین دینی و اخلاقی در بخش قرآن و عترت منتشر می‌شود.

امام علی علیه السلام:

مَن صَبَرَ عَلى طولِ الأَذى ، أبانَ عَن صِدقِ التُّقى.

هر كس در برابر آزار زياد ، شكيبايى كند ، اين، درستىِ تقواى او را نشان مى دهد .

غرر الحكم : ج ٥ ص ٣٥٣ ح ٨٧١٠

زکات از مهمترین واجبات مالی در دین اسلام است که تاکید فراوانی بر آن شده است. بر اساس آن مسلمانان باید مقدار معینی از ۹ قلم کالای مصرفی خود در زندگی را به فقرا و سایر امور عمومی اجتماعی تخصیص بدهند.

پاسخ دفتر استفتائات مقام معظم رهبری درباره پرداخت زکات پورشه و بنز

متن روایت را از کتاب کافی منتشر می کند.

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع لَا تُفَتِّشِ النَّاسَ فَتَبْقَى بِلَا صَدِيقٍ.

امام صادق(ع) فرمود: در کار مردم تفتیش مکن که در این صورت بدون دوست می مانی.

کافی، ج2، ص652

حجت الاسلام والمسلمین علی رضا پناهیان، امروز در دومین اجلاسیه ملی رابطین جامعه ایمانی مشعر که در مجتمع فرهنگی یاوران مهدی(عج) قم برگزار شد گفت: در دوران نوجوانی ارتباط دوستانه ای که شکل گرفت در فضای جبهه و جنگ بود. در جلسات دعا، مراسم های شهادت و زخمی شدن دوستان شرکت می کردیم و اینگونه بود که فضای بستر خاص دوستی و ارتباط شکل گرفته بود.

این استاد دانشگاه افزود:  به دنبال روایت در مورد دوستی و ارتباط گشتم تا جایی که به آیاتی در مورد اهمیت دوستی با مؤمنین رسیدم. آن طوری که انسان از روایت ها درمورد ارتباط با مؤمنین برداشت می کند این نیست که تنها ارتباط میدانی و رفاقتی باشد؛ بلکه دین دستور به ارتباط می دهد.

این فعال فرهنگی عنوان کرد: این حرف بدان معنا است که ارتباط با مؤمنین وظایفی رابرای آدم می آورد و از جمله آن رفع مشکلات مؤمنین ومحبت به همه  آنان است. روایات ازنظر عاطفی همه را وادار به برقرار کردن عاطفه و ارتباط همراه بامحبت می کند و این ابراز محبت، لزوما نباید با کسی باشد که رفیق و دوست باشیم، بلکه درسایه ارتباط شکل خاصی به خودش می گیرد.

حجت الاسلام والمسلمین پناهیان گفت: برقرار کردن ارتباط و رفع مشکلات مؤمنین جزء دستورات روایات است. تأکید دین جدای از خواندن نماز، دعا، خمس و زکات، درست کردن اخلاق فردی و اجتماعی، ارتباط با مؤمنین است.

این فعال فرهنگی عنوان کرد:دین، بعضی وظائف آسان دارد که هنوز ظهور با آن اتفاق نیفتاده است مانند نماز خواندن، داشتن اخلاق فردی و اجتماعی. اینها قدم اول دین است.

وی افزود: اما قدم دوم ارتباط شبکه ای ملی است. که کار سخت و دشواری است. از 1هزار 400 سال این حرکت ارتباط شبکه ای ارتباط هیئت ها، در اول راه است و اگر این مسئله درست شود، مشکلات ظهور هم رفع خواهد شد.

هئیت ها را با هماهنگی به صحنه آوریم

حجت الاسلام والمسلمین پناهیان گفت: رفع مشکلات، کمک به امام برای برگزاری راهپیمایی دراربعین، هماهنگی برای حضوردر راهپمایی در روز اربعین، برگزاری هشتک فضای مجازی  از جمله اقداماتی است که می توان کارهای بزرگ انجام داد و با همه در ارتباط بود. هئیت ها را با هماهنگی به صحنه آورد. برای فعالیت بهتر و قوی تر نباید از ارتباط شبکه ای و حوادث واتفاقات لحظه غفلت کرد.

این فعال فرهنگی بابیان اینکه ارتباط شبکه و هیئت ها برای فعالیت قوی، نیازمند به صندوقی مالی است که هرموقع خواست فعالیت های اقتصادی و عمرانی کند، افزود: باید این صندوق شکل گیرد تا پشتوانه مالی و قدرت تصمیم گیری هیئت و رابطین را دو چندان کند تا برای کار عمرانی واقتصادی نیازمند نباشد.

وی افزود: لازم است هیئت ها برای ارتباط به صورت گسترده و شبکه ملی رسالت های تعیین کنند و براساس رسالت های تعیین شده حرکت کنند.

حجت الاسلام والمسلمین پناهیان گفت: متأسفانه بعضی از نیروهای حزب اللهی در بی خبری محض قرار دارند و به کانال هایی که افرادی خودی، راه اندازی می کنند،اطلاع ندارند و فکر می کنند، کسی که کانال درست می کند حتما باید شخصیت مهم و اثرگذاری باشد.

این فعال فرهنگی بابیان اینکه فعالیت ها تبلیغی و گذاشتن فالور و تأیید کارهای خوب و فاخر انقلابی، اثر گذاری بیشتری دارد، گفت: با این کار می توان جلوی بسیار از اتفاقات را گرفت و حتی از بسیاری از فعالان بهتر عمل کرد. فعال بودن درشبکه و گذاشتن فالور می تواند جمعیت میلیونی را به راه انداخت و قدرت بی نظیری را برای رفع مشکلات ایجاد کرد.

حجت الاسلام والمسلمین پناهیان گفت:۴۰ سال تلاش کردند، بازار تهران را به اغتشاش بکشانند، ولی شکست خوردند. اما همه نیروهای انقلابی و هیئتی ها بدانند با درست کردن جبهه و خط تداوم دار، می توان قدرت بی نظیری را ایجاد کرد.

این استاد حوزه ودانشگاه با بیان اینکه هماهنگی و  تشکیل قدرت نیروهای فعال فرهنگی و هئیت ها برای مقابله با دشمن ضروری است، اظهار داشت: انجام کارهای تشکیلاتی  برای رفع مشکلات اقتصادی مردم و خدمت رسانی و تشکیل صندوق برای انجام کارهای اقتصادی و شکل دادن بیمه اربعین، قدرت چانه زنی و فعالیت هیئت ها را به شکل چشم گیری افزایش می دهد.

این فعال فرهنگی عنوان کرد: با هم بودن مردم مذهبی برکات زیادی دارد که از جمله آن کوچک کردن دولت، از بین فساد و رانت خواری، زمینه رشد کشور و سایر موارد است.

وی افزود: عدم احساس زندگی جمعی و جبهه ای مؤمنان از جمله آسیب زندگی مؤمنانه است. اگراین احساس شکل گیرد، زندگی جبهه مؤمنانه شکل خواهد گرفت.

نفاق و دورویی یکی از بدترین خصلت‌هایی است که جان انسان‌ها را در بر می‌گیرد و بسترساز بسیاری از معضلات فردی و اجتماعی می‌شود. آیات متعددی از قرآن و نیز روایات بسیاری از اهل‌بیت(ع) در معرفی و مذمت و آثار مخرب این خصلت ناپسند وارده شده است.

یکی از معانی که لغت‌پژوهان برای «نفق» بر شمرده‌اند، این است که واژه «نفق» معناى تونل و راه زیرزمینى و «نافقاء» در برابر «قاصعاء» به معناى یکى از دو سوراخ لانه موش صحرایى به کار رفته‌‏اند. برخى نیز احتمال داده‏‌اند که این دو معنا، به یک دیگر بازگشته، یک ریشه دارند. به گفته ابن منظور در لسان العرب و فیروز آبادى در تاج العروس، عرب ماده و هیئت‏‌هاى گوناگون «نفق» را براى انسان به کار نمى‏‌برد و تنها پس از کاربرد قرآنى آن، معناى این واژه در زبان عرب توسعه یافت. از این جهت می‌توان احتمال داد «نفاق» یعنی مسیر یا سوراخی که در قلب فرد پیدا می‌شود و ایمانیات فرد را مورد چالش قرار می‌دهد.

از منظر اسلام منافقان افرادی هستند که در ظاهر خود را مؤمن و مصلح نشان می‌دهند، اما در باطن ایمان ندارند؛ با افراد بی دین، رفت و آمد و خلوت می‌کنند. نمازشان با کسالت و انفاقشان با کراهت است، نسبت به مؤمنان عیب جویند، از جبهه و جهاد فراری و از خدا غافلند ریاکار، شایعه‌ساز و علاقه‌مند به دوستی با کفارند،  ملاک علاقه‌شان کامیابی و ملاک غضبشان، محرومیت است، نسبت به پیشرفت مومنان نگران اما نسبت به مشکلاتی که برای مسلمانان پیش می‌ید شادند.

آیات ابتدایی سوره احزاب به مناسبت جنگ احزاب یا خندق  چهره منافقان را به خوبی تصویر کرده است. خداوند در آیه9 ماجرای این جنگ را با امدادهای غیبی خویش بر اهل ایمان آغاز می‌کند و تا آیه11 به دنبال آن است که چندین معرفت را به اهل ایمان انتقال دهد که یکی از آنان ابتلای مؤمنان در صحنه‌های سخت نبرد مقابل جبهه باطل است؛ خداوند در آیه نهم این سوره پس از آنکه از امدادهای غیبی خویش بر اهل ایمان در جنگ احزاب صحبت به میان می‌آورد، در ادامه از شدت صحنه‌ این نبرد سخن می‌گوید سپس به معرفی چهره منافقان می‌پردازد که برخی از این موارد را در گذشته «اینجا» و «اینجا» عنوان کردیم و اکنون به ادامه آیات می‌پردازیم.

خداوند در آیات 18 و 19 خطاب به منافقان و در معرفی حالات آنان می‌فرماید:قَدْ یَعْلَمُ اللّهُ الْمُعَوِّقِینَ مِنْکُمْ وَ الْقائِلِینَ لِإِخْوانِهِمْ هَلُمَّ إِلَیْنا وَ لا یَأْتُونَ الْبَأْسَ إِلاّ قَلِیلاً«18»؛ بدون شک خداوند کسانی از شما که مردم را(از جبهه و جهاد)باز می‌داشتند و کسانی را که به برادران خود می‌گفتند به سوی ما بیایید(و خود را به کشتن ندهید)به خوبی می‌شناسد؛(آنان ضعیف و ترسو هستند)و جز اندکی به جبهه نمی‌روند. أَشِحَّهً عَلَیْکُمْ فَإِذا جاءَ الْخَوْفُ رَأَیْتَهُمْ یَنْظُرُونَ إِلَیْکَ تَدُورُ أَعْیُنُهُمْ کَالَّذِی یُغْشی عَلَیْهِ مِنَ الْمَوْتِ فَإِذا ذَهَبَ الْخَوْفُ سَلَقُوکُمْ بِأَلْسِنَهٍ حِدادٍ أَشِحَّهً عَلَی الْخَیْرِ أُولئِکَ لَمْ یُؤْمِنُوا فَأَحْبَطَ اللّهُ أَعْمالَهُمْ وَ کانَ ذلِکَ عَلَی اللّهِ یَسِیراً؛ در حالی آنان بر یاری شما بخیل هستند،که هرگاه(لحظات)بیم(و جنگ) پیش آید،آنان را می‌بینی چنان به تو می‌نگرند که چشمانشان(در حدقه) می‌چرخد،همچون کسی که مرگ او را فرا گرفته؛ پس همین که ترس از میان رفت، زبان‌های تند و خشن(خود را)بر شما می‌گشایند،در حالی که نسبت به خیر(مال و غنیمت)بخیل هستند،آنان ایمان(واقعی)ندارند و خداوند اعمالشان را محو کردهو این کار بر خداوند آسان است.»

نکته1 ــ

بر اساس آیه18 «معوّق»به معنای باز دارنده و«بأس»به معنای سختی و میدان کارزار و جهاد است که در این آیه به معنای «بازدارنده» است و منافقان در صحنه‌های سخت نبرد میان مؤمنان و کفار کارشان بازداشتن برادران دینی خود از این کار است. لذا منافقان بزدل که خود از جبهه فرار می‌کنند، مانع حضور دیگران در جبهه می شوند. البته در قرآن به انواع برادری اشاره شده است، اما در این آیه منظور اصلی همان «برادری سیاسی و حزبی» است. از این جهت یکی از مهم‌ترین پیام‌های این آیه لزوم هشیاری مؤمنان در قبال مکر و ضعف منافقان است.

نکته2ـ

نکته مهم‌تری که در این آیه وجود دارد، بر اساس فرازقَدْ یَعْلَمُ اللّهُمی‌تواننتیجه گرفت خداوند بر تمام جزئیات صحنه‌ نبرد بین مؤمنان با کفار توجه دارد. همان طور که در آیات قبل مطرح شد، خداوند یکی از فلسفه‌های نبرد را «ابتلای مؤمنین» معرفی کرد لذا منافقان یکی از وسایل ابتلای مؤمنان به آزمون‌های دشوار الهی است، در آنجا که فرمود: «هُنالِکَ ابْتُلِیَ الْمُؤْمِنُونَ وَ زُلْزِلُوا زِلْزالاً شَدِیداً؛ آنجا بود که مؤمنان آزمایش شدند و به لرزه سختی دچار شدند.»

منبع:تسنیم

شرح دعای روز چهاردهم ماه مبارک رمضان به قلم حسین محمدی فام نویسنده کتاب «تاآسمان» را در ادامه می خوانید؛

اَللّهُمَّ لاتُؤاخِذْنی فیهِ بالْعَثَراتِ وَ اَقِلْنی فیهِ مِنَ الْخَطایا وَ الْهَفَواتِ وَ لا تَجْعَلْنی فیهِ غَرَضاً لِلْبَلایا وَ الأفاتِ بِعزَّتِکَ یاعِزَّالمُسْلمینَ.

خدایا! در این روز مرا به لغزشهایم مؤاخذه مفرما و عذر خبط وخطایم بپذیر و مرا هدف تیرها وآفتها قرار مده به عزت وجلالت ای عزت بخش مسلمانان .

انسان ممکن است در طول زندگی خویش دچار گناه، خطا یا لغزش‌هایی شود که ماه مبارک رمضان بهترین فرصت برای جبران این اشتباهات است.

یکی از راه‌های جبران، درخواست عفو و بخشش از حضرت حق است. در دعای این روز از خدا می خواهیم که بخاطر لغزشهایمان، ما را مجازات نکند. از راه‌های عملی که در روایات به آن اشاره شده و موجب می شود خداوند متعال لغزش های ما را ببخشاید این است که ما از لغزشهای دیگران درگذریم.

آری به ما آموخته‌اند که اگر می‌خواهی خدا آبرویت را نریزد، تو نیز هیچ گاه آبروی کسی را نریز و اگر می‌خواهی خدا از لغزش‌های تو بگذرد، تو نیز از لغزش‌های دیگران بگذر.

رسول گرامی اسلام (ص) در همین راستا فرمودند: لغزش‌های دیگران را نجویید که هرکس لغزش‌های برادرش را پیگیری کند، خداوند لغزش‌های او را پیگیری می‌کند و هرکه را که خداوند عیب‌جویی کند، رسوایش می‌سازد  هر چند در اندرون خانه خود باشد. [۱]

همین مضمون را حضرت در روایتی دیگر با بیانی عتاب آمیزتر مطرح فرموده ‌اند: ای جماعتی که به زبان، اسلام آورده و به دل اسلام نیاورده‌اید! به دنبال لغزش‌های مسلمانان نباشید که هرکس لغزش‌های مسلمانان را پی‌جویی کند، خداوند لغزش‌های او را پی‌ ‌می‌گیرد [۲]

آن حضرت همچنین فرمودند: از لغزش‌های خطاکاران درگذرید تا بدین سبب، خداوند شما را از مقدّرات ناگوار نگه دارد.[۳] 

امیرالمؤمنین علی (ع) نیز در بیانی نورانی، تحمل لغزش‌های برادران (دوستان) را از آئین جوانمردی به شمار آورده اند. [۴]

پس علاوه بر دعا باید با عمل به این احادیث نورانی، خود را در معرض بخشش خداوند قراردهیم.

در فراز دیگری از دعا پرهیز از خطا و بیهودگی مسألت شده است.

گناه با خطا فرق دارد. گناه آن است که از ضعف ایمان و سستی تقوا و جهل و بی‌معرفتی حاصل می‌شود و در احوالات  بسیاری از بزرگان  شنیده و دیده ایم که هر چند معصوم نبودند، ولی در طول عمر خود به گناه آلوده نشدند؛ اما همین افراد گاهی دچار اشتباه یا خطا می شوند. لذا انسان می‌تواند به درجه‌ای برسد که به واسطه ایمان و یقین و تقوای بالا، گناه نکند ولی بواسطه غیر معصوم بودنش خطا و اشتباه از او سربزند.

معصومین (ع) بعنوان انسان های کامل حتی از کوچک‌ترین خطا هم پاک و مبرّا هستند.

رسول مکرم اسلام (ص) فرمودند: همه آدمیان خطا می‌کنند و بهترین خطاکاران توبه کنندگان هستند. [۵]

پس باید همواره در حال توبه از خطاهای خویش باشیم تا جبران کاستی‌ها شود و خدا از آنها بگذرد، و همانطور که گفته شد برای آنکه خداوند از خطایمان بگذرد ما نیز باید از خطای دیگران درگذریم.

امیرالمؤمنین علی (ع) فرمودند: بدترین مردم کسی است که عذر نپذیرد و از خطا نگذرد.[۶]  

همچنین ایشان فرمودند: از خطای دیگران هرگز شادمان نشو؛ زیرا تو نیز برای همیشه از خطا کردن مصون نیستی. [۷]

در پایان شرح دعای روز چهاردهم ماه مبارک رمضان نگاهی اجمالی داریم به دستور پرهیز از بیهودگی در روایات:

رسول مکرم اسلام (ص) می فرمایند: فروگذاشتن بیهودگی‌ها، زیور پارسایی است.[۸]

امام علی (ع) این گونه مردم را انذار می دهند: ای مردم! از خدا بترسید؛ زیرا هیچ کسی عبث آفریده نشده تا به سرگرمی و غفلت وقت گذراند و مُهمل‌ رها نشده تا بیهودگی کند.[۹] 

آن حضرت همچنین می فرمایند: از سرگرمی (کارهای غفلت‌زا) دوری کن؛ زیرا که تو بیهوده آفریده نشده‌ای تا به سرگرمی بپردازی و مُهمِل رها نشده‌ای تا بیهودگی کنی.[۱۰]

ایشان در کلام نورانی دیگری فرمودند: حماقت موجب کارهای بیهوده می‌شود. [۱۱]
 
پی نوشت:
[۱] الکافی، ج ۲، ص ۳۵۵
[۲]  میزان الحکمه، ح ۲۵۰۱
[۳]  تنبیه الخواطر، ج ۲، ص ۱۲۰
[۴]  غرر الحکم، ح ۹۹۹۹
[۵]  درالمنثور، ج ۱، ص۶۲۶
[۶]  میزان‌الحکمه، ح ۹۳۸۰
[۷]  غررالحکم،‌ح ۱۰۲۹۴
[۸]  جامع‌الاخبار، ص ۳۳۷
[۹]  نهج‌البلاغه، حکمت ۳۷۰
[۱۰]  غررالحکم، ح ۲۴۳۵
[۱۱]  میزان الحکمه، ح ۴۵۶۱

* دوای تمام دردها

«حوادثی که اتفاق می افتد، نتیجه کارهای ماست که بر سر ما می آید: «وَ ما أَصابَکُمْ مِنْ مُصیبَةٍ فَبِما کَسَبَتْ أَیْدیکُمْ/ هر مصیبتی به شما میرسد، به واسطه اعمال شماست». آیا نباید به فکر باشیم و از گناهان گذشته که باعث این همه بلاها و مصیبت ها شده است، توبه کنیم؟ ولی ما توبه نمی کنیم، چون کارهای خود را بد نمی دانیم».

ایشان بارها به کسانی که از ایشان برای رهایی از مشکلات دستورالعملی می خواستند، به استغفار توصیه می کردند و این روایت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم را یادآور می شد که: «ألا أُخْبِرُکُم بِدائِکُم و دَوائِکم؟ داؤُکُم الذّنوبُ و دَواؤُکُم الإستغفار؛ آیا شما را به دردتان و دوایتان خبر ندهم؟ درد شما گناهان است و دوای شما استغفار». (کنزالعمال/ج۱/ص۴۷۹)

منبع:حوزه