رایة الهدی

امام حسن عسکرى علیه السلام:

خَیرُ إخوانِکَ مَن نَسِیَ ذَنبَکَ، وذَکَرَ إحسانَکَ إلَیهِ.

بهترینِ برادرانت، کسى است که خطایت را فراموش کند و از نیکوکارى‌ات در حقّ خود یاد کند.

پی نوشت:

[ أعلام الدین: ۳۱۳، بحار الأنوار: ۷۸ / ۳۷۹ / ۴.]

عقیق:خداوند وقتی قصد معرفی خوبان درگاه خود در قرآن را دارد، آن‌ها را با صفاتی همچون صالحیت و شاکر بودن معرفی می‌کند. به عنوان نمونه در سوره اسراء آیه3 حضرت نوح را عبد شکور معرفی می‌کند آنجا که فرمود:«إِنَّهُ کانَ عَبْداً شَکُوراً؛ مسلماً او بنده‌‏اى بسیار سپاس گزار بود» و یا در آیه‌ای دیگر  ابراهیم(ع)‌ را شاکر نعمات خود معرفی کرده و می‌فرماید او «شاکِراً لِأَنْعُمِه‏» بود. و به فراخور آن در ادامه آیه می‌فرماید: «اجْتَباهُ وَ هَداهُ إِلى‏ صِراطٍ مُسْتَقیم‏؛‌ خداوند او را برگزید و مجتبی قرار داد و او را به صراط مستقیم هدایت کرد« (121 نحل) اهمیت این صفت به قدری والاست که حتی خداوند ویژگی شکر را در آیات متعدد به صورت مبالغه به خود نسبت می‌دهد به این معنا که خداوند خود در اوج شاکرین است؛ عبارات «إِنَّهُ غَفُورٌ شَکُور»،  «إِنَّ رَبَّنا لَغَفُورٌ شَکُور» و  «إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَکُورٌ» از جمله این آیات است. از این جهت مقوله "شکر" صفتی از صفات خداوند متعال و از اخلاق انبیاست.

در واقع ویژگی "شکر"  حالتی برخاسته از فطرت انسان است، به این ترتیب که وقتی انسان متوجه می‌شود نعمتی از طرف کسی به او رسیده، حالت تواضع و علاقه نسبت به مُنعم در او پیدا می‌شود که در قلب و زبان و عملش تأثیر می‌گذارد. در قلب به نعمت‌دهنده علاقه‌مند می‌شود و با زبان تشکر کرده و در عمل سعی می‌کند نعمت را در راهی که موجب خشنودی ولی‌نعمت است صرف کند. به مجموع این گونه رفتارها، شکر گفته می‌شود. از این جهت شکر در سه حیطه و سه درجه قرار دارد که شامل شکر قلبی، شکر زبانی و شکر عملی است. افزایش نعمت،‌ مصونیت از عذاب و ایجاد آرامش از ثمرات قرآنی شکر است.

اهمیت شکر به حدی است که خداوند وقتی ماجرای حضرت لقمان را در قرآن می‌آورد، در اولین توصیه‌های خود به لقمان ایشان را دعوت به شکر و سپاس کرده و می‌فرماید: « وَ لَقَدْ آتَیْنا لُقْمانَ الْحِکْمَةَ أَنِ اشْکُرْ لِلَّهِ وَ مَنْ یَشْکُرْ فَإِنَّما یَشْکُرُ لِنَفْسِهِ وَ مَنْ کَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِیٌّ حَمید؛به راستى ما به لقمان حکمت عطا کردیم که نسبت به خدا سپاس‏گزار باش و هرکه سپاس گزارد تنها به سود خود سپاس مى‏‌گزارد و هرکه ناسپاسى کند [ به خدا زیان نمى‏‌زند ، زیرا ] خدا بى‌‏نیاز و ستوده است.»

در این آیه پس از آنکه می‌فرماید به لقمان حکمت دادیم، از او رفتاری به نام شکر را طلب می‌کند. یا می‌توان گفت نعمت ویژه، شکر ویژه مى‌‏طلبد همچنان که خداوند در برابر اعطاى نعمت ویژه کوثر به پیامبر اسلام(ص)، از او شکر عملی و ویژه مى‏‌خواهد و می‌فرماید: «فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَ انْحَرْ؛ برای پروردگارت نماز گذار و قربانی بده». این مسئله نشان می‌دهد اگر حکمت، یک ابزار الهی برای پیشبرد اهداف و برنامه‌های خداوند است،‌ بنابراین شکر هم باید ابزاری باشد که در قبال نعمت حکمت صورت می‌گیرد همچنان که نماز ابزاری است که در قبال نعمت کوثر انجام می‌شود.

«مَنْ یَشْکُرْ فَإِنَّما یَشْکُرُ لِنَفْسِهِ؛ هرکه سپاس گزارد تنها به سود خود سپاس مى‏‌گزارد» به این معناست که ادای شکر اثر وضعی مثبتی برای فرد به همراه دارد. قابل توجه است که "شکر" با صیغه مضارع در عبارت یَشْکُرُ نشانه تداوم و استمرار است  و "کفر" با صیغه ماضى حتى بر یک مرتبه نیز صادق است، اشاره به اینکه کفران حتى براى یک بار ممکن است عواقب دردناکى بار آورد، اما شکرگزارى لازم است مستمر و مداوم باشد، تا انسان مسیر تکاملى خود را طى کند.

عقیق: تکیه اصلی شیعه، از نظر فکری و عقیدتی بر امام صادق (ع) بوده و بخش بزرگی از احادیث و علوم اهل بیت توسط این امام گسترش یافت. امام جعفر صادق (ع) حد فاصل فرقه‌هایی قرار گرفته بود که در شیعه به وجود آمد و وظیفه مهم حفظ و صیانت شیعه از انحرافات را در رأس برنامه خود قرار داد و آن را از تأثیرپذیری در برابر انحرافات موجود عصر خود که خلوص فکری و عقیدتی و استقلال مکتبی آن را به طور مداوم مورد تهدید قرار می‌داد، بازداشت. این امام همام در روز 25 شوال سال 148 هجری در شهر مدینه منوره در سن 65 سالگی توسط منصور دوانیقی به شهادت رسیدند. به مناسبت سالروز شهادت رئیس مکتب شیعه با حجت‌الاسلام والمسلمین سیدحسین خادمیان خطیب و کارشناس دینی گفت‌وگو کردیم که در ادامه می‌آید:

چگونه گرفتار دام طمع ریاست نشویم؟/ نظر پیامبر (ص) درباره امام صادق (ع)

در ابتدای بحث اشاره‌ای به جایگاه و منزلت امام صادق (ع) می‌کنید؟

درباره مرتبت حضرت صادق (ع)، خاتم الانبیاء (ص) فرمود:  «الرّادُ عَلیه کَالرّادِ عَلَیّ»؛ هر کس او را انکار کند، مانند کسی است که مرا انکار کرده است. باید توجه داشت که محروم از فیض معرفت امامت آن حضرت (ع)؛ نه فقط  محروم از ایمان؛  بلکه تبدیل به شیطان و ابلیس می‌شود. عیص بن قاسم می‌گوید با دایی خود سلیمان بن خالد محضر امام صادق (ع) رسیدم ؛ حضرت پرسیدند: «من هذا الفتی؟» این جوان کیست؟ دایی من پاسخ داد: پسر خواهر من است. حضرت (ع) فرمود: آیا به امر ما معرفت دارد؟(یعنی امامت حضرت). دایی من گفت: بله! امام (ع) فرمود: «الحمد الله الذی لم یَجعَله شَیطانا ...»؛ الحمدلله شیطان نیست.

امام صادق (ع) در تعبد و بندگی چنان استوار بود که حتی مخالفان آن امام (ع) مانند سبط ابن جوزی در وصف ایشان نوشته است: «قد اشتغل بالعبادة عن طلب الرئاسة»؛‌ شدت اشتغال به عبادت او را از طمع در ریاست محفوظ کرد. بنابراین همگان باید بدانند هر چیز که مانع عبادت شود؛ زباله و تفاله زندگی است.آن هنگام که ریاست در محور تعبد ربانی باشد، شرافت است. 

منصور دوانیقی؛ از راوی غدیر تا قاتل امام زمانش/ عالم بی‌معرفت برده شیطان می‌‌‌شود

در منابع تاریخی آمده است که قاتل امام صادق (ع) یکی از روات حدیث غدیر بوده است. چرا چنین شخصی قاتل یکی از فرزندان پیامبر (ص) می‌شود؟ 

طاغوت اصلی زمان آن حضرت (ع)؛ ملعونی به نام عبدالله بن محمد بن عبدالله بن عباس؛ مشهور به منصور دوانیقی ملعون است که یکی روات حدیث غدیر بود. این گونه نیست که دشمن و رهزن همیشه بیگانه باشد، بلکه باید از خودی‌هایی که برده شیطان شده‌اند نیز دوری کرد. بر این اساس با تقابل حضرت (ع) در برابر امثال منصور لعین؛ مشخص می‌شود عالمان بی‌معرفت خطرناک‌ترین موجودات هستند کما اینکه امروز می‌بینیم سازندگان سلاح های کشتار جنگی، همان اندیشمندان بشریت هستند.همان‌ها که ما آنان را نخبگان می‌خوانیم. آن‌هایی که به بهانه کسب علم، ترک وطن ، ترک بندگی و ... می‌کنند. منصور دوانیقی علم داشت تا آنجا که راوی حدیث غدیر بود، اما معرفت نداشت تا آنجا که قاتل امام زمان خود شد. 

در قساوت منصور همین بس که وقتی دختر عبدالله بن حسن با زبان شعر منصور را مدح کرد تا مهربانی کند و پدرش را آزاد کند؛ منصور دستور داد؛ سر پدر را بریدند و در طبقی گذارده و به خانه دختر فرستاد و گفت: این هم مهربانی ما!

در شقاوت منصور ملعون و هتک حرمت آن حضرت (ع) آمده است: «فاخرجته حافیا حاسرا فی قمیصه و ...»؛ منصور نانجیب حضرت را پای برهنه در حالی پیراهن را از تن مطهرش بیرون کشیده بود و برهنه ... به سمت جنایتگاه خود می‌کشاند. 

قطعی‌ترین راه برای استجابت دعا به روایت رئیس مکتب شیعه

آخرین سفارش امام صادق (ع) خطاب به شیعیان چه بود؟

از آخرین سفارش حضرت به اقامه نماز و مراقبت از نماز اول وقت معلوم می‌شود، جامعه را  فقیه‌نمایان و عرفان سوزان مروج بت ، می و... چنان منحرف کرده بودند که «نماز» عمود دین؛ در میان امت،‌ سبک و به استخفاف کشیده شده بود. لذا حضرت (ع) چنین فرمودند: «إنّ شفاعتنا لا تنال مستخفّاً بالصلاة»؛ قطعاً شفاعت ما به کسی که نماز را سبک کند؛ نخواهد رسید. همچنین در اهمیت نماز همین بس که فرمودند: قطعی‌ترین راه برای استجابت دعا است «أنَّ الله فَرَضَ عَلیکُم الصَّلواتِ فِی أحَبِّ الأوقاتِ إلیه، فَاسئَلواالله حَوائِجَکُم عَقیِب فَرائِضَکُم» به درستی که خداوند نمازهای واجب را در بهترین و محبوب‌ترین اوقات واجب کرد، پس حاجات خود را بعد از نمازهایتان بخواهید.

رئیس مکتب شیعه درباره ادراک قبولی نماز فرمودند: «مَن أحَبَّ أَن یَعلَمَ أقبَلت صَلاتُه أَم لَم تَقَبَّل فَلیُنظُر هَل مَنَعتَه صَلاتُه عَنِ الفَحشاءِ و المُنکَر فَبِقدرِ ما منَعتَه قُبِلَت مِنه»؛ هرکس دوست دارد بداند نمازش قبول شده یا نه، ببیند که آیا نمازش او را از گناه و زشتی باز داشته یا نه؟ پس به هر قدر که نمازش او را از گناه باز داشته، به همان اندازه نمازش قبول شده است. همچنین حضرت (ع) بهترین طبیب و معالج مشکلات انسان را ؛ تعقیبات نماز و دعای در پایان نماز معرفی فرمودند.

با این وجود از کلام حضرت امام صادق (ع) این استظهار صحیح منتج است که در پایان هر نماز ستمگران را باید لعن کرد و این جزء تعقیب نماز است. لذا خود حضرت (ع)، بنی امیه و بنی عباس را لعن می‌کرد.

ضرب المثلی فارسی از امام صادق (ع) 

به روایتی از امام صادق (ع) متناسب با روز اشاره‌ای می‌کنید؟

عده ای از اهل خراسان بر امام صادق (ع) وارد شدند. قبل از آنکه مسأله‌ای بپرسند. حضرت فرمود: «من جمع مالا من مهاوش أذهبه الله فی نهابر»؛‌ هر کس مالی از راه غیر مشروع به دست آورد، خداوند از آن مال نفعی به او نمی‌رساند. «فقالوا جعلنا فداک لا نفهم هذا الکلام»؛ گفتند: سخن شما را نفهمیدیم. حضرت (ع) به زبان فارسی فرمود: از باد آید بدم شود (باد آورده را باد ببرد). پس اهل اختلاس، رشوه، ربا، غش در معامله، احتکار، گران‌فروشی، تدریس و منبر بی‌مطالعه، کلاهبرداری و ... بدانند این کلام رئیس مذهب امام صادق (ع) است که مال حرام باد آورده‌ای است که بادی آن را می‌برد. وای از آن ساعت که تند باد غضب الهی طوفان برپا کند. این طوفان دنیا و آخرت حرام‌خواران را سیاه می‌کند.

امام جواد علیه السلام:

الثِّقَةُ باللّه ِ تعالى ثَمَنٌ لِکُلِ غالٍ، وسُلَّمٌ إلى کُلِّ عالٍ.

اعتمادِ به خداوند متعال، بهاى هر چیز گرانى است و نردبان رسیدن به هر بلندایى.

پی نوشت:

[ بحار الأنوار: ۷۸/ ۳۶۴/ ۵.]

در آيات 83 تا 98 سوره كهف سخن از ذوالقرنين و كارهاي بزرگ او به ميان آمده است. يكي از كارهايي كه در اين آيات به او نسبت داده شده است، ساختن سدي محكم براي مردمي است كه در خطر هجوم قبائل وحشي (ياجوج و ماجوج) قرار داشتند.
«قَالُواْ يَاذَا الْقَرْنَينْ‏ِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَ مَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فىِ الْأَرْضِ فَهَلْ نجَْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلىَ أَن تجَْعَلَ بَيْنَنَا وَ بَيْنَهُمْ سَدًّا. قَالَ مَا مَكَّنىّ‏ِ فِيهِ رَبىّ‏ِ خَيرٌْ فَأَعِينُونىِ بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَيْنَكمُ‏ْ وَ بَيْنهَُمْ رَدْمًا. ءَاتُونىِ زُبَرَ الحَْدِيدِ  حَتىَّ إِذَا سَاوَى‏ بَينْ‏َ الصَّدَفَينْ‏ِ قَالَ انفُخُواْ  حَتىَّ إِذَا جَعَلَهُ نَارًا قَالَ ءَاتُونىِ أُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا»
(آن گروه به او) گفتند: «اى ذو القرنين يأجوج و مأجوج در اين سرزمين فساد مى‏ كنند آيا ممكن است ما هزينه‏ اى براى تو قرار دهيم، كه ميان ما و آنها سدّى ايجاد كنى؟!» (ذو القرنين) گفت: «آنچه پروردگارم در اختيار من گذارده، بهتر است (از آنچه شما پيشنهاد مى‏ كنيد)! مرا با نيرويى يارى دهيد، تا ميان شما و آنها سدّ محكمى قرار دهم! قطعات بزرگ آهن برايم بياوريد (و آنها را روى هم بچينيد)!» تا وقتى كه كاملًا ميان دو كوه را پوشانيد، گفت: « (در اطراف آن آتش بيفروزيد، و) در آن بدميد!» (آنها دميدند) تا قطعات آهن را سرخ و گداخته كرد، و گفت: « (اكنون) مس مذاب برايم بياوريد تا بر روى آن بريزم!»
طبق اين آيات ذوالقرنين براي ياري رساندن به مردمي كه در معرض هجوم ياجوج و ماجوج قرار داشتند سدي را بنا مي كند. در اينكه اين سد در كجا قرار دارد، ديدگاه هاي مختلفي بيان شده است:
برخي معتقدند اين سد همان سد معروف "مارب" است. اين تفسير مطابق نظريه اي است كه در آن ذوالقرنين يكي از پادشاهان يمن معرفي شده است.[1] اما سد مارب در يمن با ويژگي هايي كه قرآن براي سد ذوالقرنين مي داند مطابقت ندارد، زيرا سد ذوالقرنين با آهن و مس و به منظور جلوگيري از هجوم اقوام وحشي ساخته شده بود. ولي سد مارب با مصالح معمولي و براي جمع آوري آب و جلوگيري از سيلاب ساخته شده است.
برخي معتقدند اين سد همان ديوار چين است. اما بايد گفت ديوار چين نه از آهن و مس ساخته شده و نه در يك تنگه باريك كوهستاني است.[2]
اما در سرزمين قفقاز ميان درياى خزر و درياى سياه سلسله كوه ‏هايى است همچون يك ديوار كه شمال را از جنوب جدا مى‏ كند، تنها تنگه‏ اى كه در ميان اين كوه‏هاى ديوار مانند وجود دارد تنگه" داريال" معروف است، كه در واقع نزديك شهر تفليس پايتخت گرجستان است. اين تنگه تنها راه نفوذ قبايل وحشي بوده است به همين دليل ساكنان آن منطقه از ذوالقرنين تقاضاي ساخت سدي را كردند تا مانع هجوم اين قبايل شوند. اين سد بين سال هاي 539 و 529 پيش از ميلاد ساخته شده است. امروزه در همين مكان ديوار آهنيني به چشم مى‏ خورد. در ساخت اين ديوار تكه هاي بزرگ آهن بكار رفته و برروي آن مس مذاب ريخته شده است. اين همان ويژگي هايي است كه قرآن درباره سد ذوالقرنين بيان كرده است.[3] و به همين جهت بسيارى معتقدند كه سد ذو القرنين همين سد است. جالب اينكه در آن نزديكى نهرى است بنام "سائرس" كه بمعنى "كورش" است (يونانيان كورش را سائرس مى ‏ناميدند) [4]برخي مفسران كه معتقدند ذوالقرنين همان كوروش كبير است، اين ديدگاه را مي پذيرند.[5]

:امیرالمؤمنین(ع) در یک روایت ضمن توصیه‌هایی فرمود: شما را به پنج چیز وصیت مى‌کنم که براى به دست آوردن آنها اگر بر شتر سوار شوید و تند بتازید، شایسته است:
1ـ هیچ یک از شما جز به پروردگار خود امید نبندد 2ـ  از چیزى جز گناه خود نترسد 3ـ اگر چیزى که از او پرسند که نداند از گفتن «نمى‌دانم» شرمنده نباشد 4ـ از آموختن چیزى که نمى داند، ننگ نداشته باشد. 5ـ بر شما باد به صبر، زیرا صبر نسبت به ایمان چون سر است نسبت به بدن. در بدنى که سر نباشد، خیرى نیست. همچنین است در ایمانى که با صبر همراه نباشد. (حکمت 82 نهج‌البلاغه)

 أُوصِیکُمْ بِخَمْسٍ لَوْ ضَرَبْتُمْ إِلَیْهَا آبَاطَ الْإِبِلِ لَکَانَتْ لِذَلِکَ أَهْلًا: لَا یَرْجُوَنَّ أَحَدٌ مِنْکُمْ إِلَّا رَبَّهُ؛ وَ لَا یَخَافَنَّ إِلَّا ذَنْبَهُ؛ وَ لَا یَسْتَحِیَنَّ أَحَدٌ مِنْکُمْ إِذَا سُئِلَ عَمَّا لَا یَعْلَمُ أَنْ یَقُولَ لَا أَعْلَمُ؛ وَ لَا یَسْتَحِیَنَّ أَحَدٌ إِذَا لَمْ یَعْلَمِ الشَّیْءَ أَنْ یَتَعَلَّمَهُ؛ وَ عَلَیْکُمْ بِالصَّبْرِ، فَإِنَّ الصَّبْرَ مِنَ الْإِیمَانِ کَالرَّأْسِ مِنَ الْجَسَدِ، وَ لَا خَیْرَ فِی جَسَدٍ لَا رَأْسَ مَعَهُ، وَ لَا [خَیْرَ] فِی إِیمَانٍ لَا صَبْرَ مَعَهُ.

اول اینکه تعبیر به «ضَرَبْتُمْ إلَیْها آباطَ الاْبِلِ; زیر بغل شتران را بزنید) کنایه از نهایت تلاش و کوشش در این راه است، زیرا هنگامى که مى خواستند شتر را با سرعت به سوى مقصد حرکت دهند به یکى از نقاط حساس بدن او از جمله زیر بغل ضربه مى زدند تا با سرعت حرکت کند.

دیگر اینکه یکی از توصیه‌های امیرالمؤمنین(ع)‌ در این روایت، دعوت به صبر است؛ حضرت در این فراز نسبت صبر به ایمان را همچون سر به بدن معرفی کردند؛ با این توضیح که مغز انسان در واقع اتاق کنترل تمام بدن است؛ اگر سر از بدن جدا شود، انسان دست و پاى مذبوحانه‌اى مى‌زند و پس از چند دقیقه تمام دستگاه‌ها تعطیل مى‌شود. صبر و استقامت نسبت به ایمان نیز چنین است. اگر از ایمان جدا شود دوام و بقایى براى ایمان نخواهد بود، زیرا نه در برابر گناه تاب تحمل ترک دارد، نه در برابر مشکلات اطاعت، توانى در خود مى‌بیند و نه در مصائب صبر مى‌کند. به همین دلیل هنگامى که فرشتگان رحمت به استقبال بهشتیان مى‌آیند به آنها مى‌گویند: «این همه نعمت در برابر صبر و استقامتى است که به خرج دادید؛ وَ الْمَلائِکَةُ یَدْخُلُونَ عَلَیْهِمْ مِنْ کُلِّ باب * سَلامٌ عَلَیْکُمْ بِما صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدّارِ» (23 و 24 رعد); مؤمنان وارد باغ‌هاى جاویدان بهشتى مى‌شوند و همچنین پدران، همسران و فرزندان صالح آنها و فرشتگان از هر درى بر آنان وارد مى‌شوند و به آنها مى‌گویند سلام بر شما (اینها همه) به دلیل صبر و استقامت تان است چه نیکو است سرانجام آن سراى جاویدان».

در نهایت اینکه پیامبر اکرم صلى الله علیه وآله در روایتی فرمود: «صبر بهترین مرکب راهوار است و خداوند هیچ بنده‌اى را چیزى بهتر و گسترده تر از صبر (و استقامت) نداده است؛‌ الصَّبْرُ خَیْرُ مَرْکَب ما رَزَقَ اللّهُ عَبْداً خَیْراً لَهُ وَ لا أوْسَعَ مِنَ الصَّبْرِ» (الإمامة و التبصرة من الحیرة، ص37)

پی نوشت:
شرح : پیام امام امیرالمومنین ( مکارم شیرازی )

عقیق:آیت‎الله شب زنده دار در آیین اختتامیه دوره حفظ قرآن کریم «شباب القرآن» که به همت بیت‎الاحزان و آموزش و پرورش منطقه یک در تالار همایش‎های مجموعه فرهنگی ورزشی مریم در قم برگزار شد، با اشاره به مراحل تاملات قرآنی گفت: سه مرحله تامل در قرآن را باید دسته بندی و طبقه بندی کرد و نسبت به هر کدام از آنها نیز باید مراتب و دقایقی را مورد توجه قرار داد.

وی افزود: اولین مباحث در حوزه فهم قرآن، بحث الفاظ است؛ صرف الفاظ و کلمات قرآنی نیز خود دارای مراتبی است؛ اولین مرحله فهم قرآن، فهم الفاظ قرآن کریم است.

عضو فقهای شورای نگهبان بیان کرد: کربلایی کاظم از جمله معجزات قرآنی بود که به نوعی توانست همین الفاظ قرآنی را بدون اینکه یک روز هم در جلسه سوادآموزی شرکت کند بیاموزد و نورانیت الفاظ قرآن را با معجزه الهی درک می کرد.

وی گفت: الفاظ ظاهری قرآن نیز دارای نورانیت ماهوی است؛ به عنوان مثال الفاظی چون ابولهب هم وقتی در جایگاه یکی از الفاظ قرآن قرار می گیرد هم نورانیت ظاهری را از حیث لفظ بودن قرآنی دارا است.

استاد حوزه علمیه قم اظهارکرد: مرحوم آیت‎الله بهجت در پیش از انقلاب، زمانی که در منزل شخصی شان نماز جماعت به جا می‎آوردند در پاسخ به سوال بنده که چگونه می‎توان به یقین مطلق رسید فرمودند، اگر کسی در گوشه تنهایی به قرائت قرآن بپردازد، قطعا به یقین می‎رسد؛ حتی اگر به قرآن و دین هم التزام نداشته به یقین خواهد رسید؛ پس همین الفاظ قرآن هم مسیر رسیدن به حق است.

آیت الله شب زنده‎دار یادآورشد: دومین مرحله تامل در قرآن را معانی قرآن تشکیل می‎دهد؛ معانی قرآن نیز دارای لایه‎های مختلف است؛ اولین معانی قرآن، معانی است که انسان می‎توان با اصولی که از سوی منابع اصلی وحقیقی و بزرگان دین وجود دارد به آن برسد؛ مثل تفاسیری که از قرآن ارایه می‎شود؛ برداشت‎های معنوی از آیات الهی می‎توان به حدی زیاد باشد که با همین روش و اصول گفته شده به تعداد بی شماری از معانی رسید.

وی گفت: لایه دیگری که در آیات و روایات بیان شده است معارفی است که از لایه بطن قرآن به دست می‎‎آید؛ این معارف هم به حدی بالا است که در محدود فهم افراد در محدوده‎های تاریخی نیز نمی‎گنجد؛ به عنوان مثال گفته می‎شود که فهم آیات سوره توحید تنها با رشد بشر و کمال عقل او در دوران آخرالزمان تا حدی قابل تصور است.

استاد حوزه علمیه  اظهارکرد: آیات و روایات ما را به تامل و تدبر در قرن سوق میدهدند؛ اگر بشر می خواهد که به مسیر صلاح و رستگاری برسد قطعا بدون قرآن،  به این مسیر نخواهد رسید.

عضو فقهای شورای نگهبان یادآورشد: مرحله سوم در تاملات قرآنی نیز مرتبط به تطابق الفاظ و معانی و به کارگیری در زندگی است؛ تحقق معانی قرآن در عالم خارج همان عنصری است که باعث پیروزی اسلام در سخت ترین نقطه جهان از نظر تبلیغی شد.

وی گفت: خداوند قرآن کریم را از تحریف مصون داشت و امروزه با این معارف بلند به بشریت عرضه شده است؛ همه فعالان قرآنی باید این مبانی را به دنیا منتقل کنند.

این استاد حوزه یادآورشد: حافظان قرآن باید زندگی خود را با قرآن پیوند بزند؛ اگر حافظ به معنای واقعی باشند قلب آنها معدن اسرار الهی خواهد بود؛ حتی حفظ همین الفاظ نیز انسان را به درجات عالیه می‏رساند ولی شرط آن عمل به قرآن است.

وی گفت: نورانیتی که این حافظان نوجوان از محل کسب فیض بی نهایت نور قرآن می‎برند جامعه را نیز نورانی خواهد کرد؛ ما خاک کف پای حافظان قرآن را توتیای چشمان خود می‎کنیم.

امام صادق علیه السلام:

أَوْحَى اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَا مُوسَى (عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ) لاَ تَفْرَحْ بِكَثْرَةِ اَلْمَالِ وَ لاَ تَدَعْ ذِكْرِي عَلَى كُلِّ حَالٍ فَإِنَّ كَثْرَةَ اَلْمَالِ تُنْسِي اَلذُّنُوبَ وَ إِنَّ تَرْكَ ذِكْرِي يُقْسِي اَلْقُلُوبَ

خداى عزّوجلّ‌ به موسى عليه السّلام وحى كرد:

اى موسى! به زيادى مال شاد مباش و بر خود مبال و ياد مرا در هرحال كنار مگذار؛ زيرا جمع كردن مال، گناهان را فراموش سازد و رها كردن ياد من دل ها را سخت و تيره كند.

پی نوشت:

الکافي، جلد 2، صفحه 497

به نقل از شبستان؛حجت الاسلام والمسلمین «محمدرضا عابدینی» استاد حوزه علمیه به مناسبت ایام اعتکاف در مسجد دانشگاه تهران به سخنرانی پرداخته و گفت: خداوند انسان را با هر نیازی به سمت خود راه داده است و هر حرکت به سوی خدا یک بیدار شدن به دنبال دارد.

وی افزود: همان گونه که خواب دیدن‌های انسان تعبیر می‌خواهد حوادثی هم که در دنیا برای ما اتفاق می‌افتد نیاز به تعبیر دارد، بسیاری که با حوادث حشر دارند ظاهر را می‌بینند اما از حقیقت آن غافل هستند، مردم در دنیا خواب هستند وقتی می‌میرند تازه بیدار می‌شوند و خواب آنها تعبیر می‌شود.

حجت الاسلام والمسلمین عابدینی با بیان اینکه انسان بیدار با خواب همراه نیست و تعبیر حوادث را می‌فهمد، عنوان کرد: حوادث گسسته نیست کسانی که آن را گسته می‌بینند خواب هستند، عمده ارتباط ما با حوادث گسسته است بنابراین علت و نتیجه آن را نمی‌دانیم؛ قرار نیست خداوند تمام علت تمام حقایق را با ریشه آن نشان دهد اگر قرار بود از ابتدا آتش گناه را ببینید جزا و اختیار معنا نداشت.

استاد حوزه علمیه با بیان اینکه ما شدیدترین روایات را می‌شنویم خوشمان می‌آید اما یادمان می‌رود به این دلیل که آن را جدی نگرفتیم، ابراز کرد: حوادث تعبیر می‌خواهد اگر تعبیر نکردید در ظاهر آن متوقف شدید؛ شیطان دنبال این است که انسان به ظاهر حوادث سرگرم شده و خواب بماند.

وی با بیان اینکه برخی اولیاء الهی سفارش کردند که سرگذشت هادیان و گمراهان را بخوانید، گفت: در قرآن کریم سرگذشت رویش های پیامبران و اولیاء الهی و ریزش‌های کافران و منافقان بیان شده است.

حجت الاسلام والمسلمین عابدینی با بیان اینکه بهشت و جهنم بودن افراد همین الان است اما تعبیر آن را در آخرت مشاهده خواهیم کرد، اظهار کرد: هر واقعه یا آیه‌ای در دنیا دنبال این است که ما را با خود ببرد اما ما مقاومت داریم و جذب آن نمی‌شویم امام صادق(ع) فرمودند چیزی نیست که چشم شما می بینند مگر اینکه برای تو پیام ویژه دارد، اگر انسان اینگونه باشد بیدار شده است.

استاد حوزه علمیه با بیان اینکه چند مساله است که سبب بیداری انسان می شود، عنوان کرد: نخستین آن نعمت خدا را دیدن است، امام سجاد(ع) فرمودند وقتی نماز می‌خوانید همچون آخرین نماز باشد، به این شکل حال انسان بسیار متفاوت می‌شود.

وی افزود: گاهی خداوند انسان را به سختی‌ها مبتلا می‌کند که او را رشد دهد، جریان تحریم‌ها که پیش آمد دشمن توقع داشت مردم قیام کنند اما مردم صبوری کردند، باران‌های عظیمی که امسال بارید یکی از جهات آن به خاطر صبر مردم بود، اگر ما چنین نگاهی داشته باشیم شاکر درگاه الهی شده و نعمات برای ما افزایش می‌یابد. با این حالت انسان می‌تواند به جایی برسد که همه چیز را اسماالله ببیند.

حجت الاسلام والمسلمین عابدینی با بیان اینکه در آخرت ما مشاهده خواهیم که همه اشیاء اطراف ما شعور دارند، گفت: اگر انسان حال نعمت را ادارک کند به مرور نورانیت را کسب خواهد کرد.

استاد حوزه علمیه افزود: اگر انسان در ارتباطات خود با دنیا نعمت‌بین شد در وجود او یاس و ناامیدی ایجاد نمی‌شود، حضرت موسی(ع) وقتی در بیابان مانده بود به درگاه الهی فرمودند خدا به هر چه بدهی نیازمند هستم، پس از آن با دختران شعیب و پدر آنها ملاقات کرده و نجات پیدا کردند.

وی با بیان اینکه هر گناهی برای انسان مرضی است که اگر ادامه یابد علاج آن سخت‌تر می‌شود، خاطرنشان کرد: کار شیطان این است که مرز گناه را کم رنگ جلوه دهد اگر انسان بین خود و گناه مرز کشید عبور نخواهد کرد.

حجت الاسلام والمسلمین عابدینی با بیان اینکه گاهی انسان گناه را محرمیت می‌داند اما گاهی آنر ا چاه می‌داند که خود را در آن نمی اندازد، گفت: ما به اعتکاف امدیم که مرز خود و گناه را پررنگ کنیم، این ایام برای توبه بسیار عظیم است، مجالس امام حسین(ع) تبدیل‌کننده سیئه به حسنه است و زمان بیداری و پررنگ شدن مرزهای گناه است.

استاد حوزه علمیه با بیان اینکه حسنات اجتماعی آثار بسیار بیشتری نسبت به حسنات فردی دارد، اظهار کرد: حال انسان‌های خوب در نگاه به ثواب و گناه متفاوت است.

وی افزود: شیطان تبعیت از خود را عادی‌سازی کرده و برای روز خاص نگه می‌دارد، علت اینکه اصحاب پیامبر(ص) روز احد ایشان را تنها گذاشتند به علت گناهان سابق آنها بود، باید توبه جانانه کنیم که مبادا روزی ولی فقیه، امام زمان(عج) یا خدا را رها کنیم.

حجت الاسلام والمسلمین عابدینی با بیان اینکه گاهی ابتلا برای ترفیع درجه و گاهی برای تطهیر انسان است، خاطرنشان کرد: توجه به نعمات الهی، پررنگ شدن معاصی، توجه به عظمت حق، شناخت نفس اماره، معادباوری از جمله عواملی هستند که سبب بیداری انسان می‌شود.